Goðasteinn - 01.09.1973, Side 89

Skceklar
Þcgar flegið var skinn af stórgrip, var fótleggjaskinnið, skækl-
arnir, látið fylgja húðinni og rakað með henni til skógerðar.
Skæklarnir voru notaðir í skó á stálpuð börn og í skóbætur. Þeg-
ar sniðin voru skæði úr framfótarskæklum, var teygt vel úr
hnénu og það svo látið snúa fram á skónum, og þarf þá ekki að
gjöra tásaum, og skórinn lekur ekki á meðan hann er ekki gat-
slitinn. Þessir skór hétu hemingar og voru ófríðir.
Grunur minn cr, að svonefndir túnskæklar hafi verið látnir
heita eftir skinnskæklum, því eins oft heyrði ég þessar grasteyging-
ar nefndar útskefjar og heyið sama nafni. Var það oftast látið
með hestaheyi, því oft var í því elfting og mjógresi, sem kýrnar
vildu ekki.
Skák
Á unglingsárum mínum heyrði ég nefndan svefnstað, sem kall-
aður var skák. Það var hlaðinn torfbálkur. Á honum voru rúm-
fataræflar, og voru þessháttar rúm ætluð munaðarlausum olnboga-
börnum, ungum og öldruðum. Bálkurinn var nærri dyrum, þar
sem kaldast var í baðstofunni og birtan frá lampanum aðeins
skíma. Scm betur fer, er þetta nú horfið af sjónarsviðinu. Eftir
cru aðeins óljósar minningar og nafnið skák. Það hef ég nokkrum
sinnum heyrt notað og þá við kunningja, sem litið hefur inn:
„Tilltu þér á skákina hjá mér og segðu mér fréttirnar“. Var þá
ætlazt til, að gesturinn settist hjá þeim, sem bauð og hliðrað hafði
til á rúmi sínu.
Stundum er talað um að skáka óþörfum hlut út í horn, þar
sem hann er ekki fyrir. Ekki er það alveg horfið úr mæltu máli.
,,La/nbid mitt /ned blómann bjarta“
„Gettu margt í mínum lófa“ var vinsæll leikur barna í fyrri tíð
og oft notaðar til þess þorskkvarnir. Næsta dag gátu svo sömu
kvarnirnar verið orðnar að fjárréttum, sem fylltust óðum, þegar
safnið kom.
Fullorðna fólkið sér hér aðeins köggla úr kindafótum, en í
hugarheimi barnsins er hér á ferð lagðsíð hjörð, fráfærulömbin,
Goðasteinn
87