Gefn - 01.07.1871, Side 56

58
eld, o: eitthvað skært, glóandi, og er enn algengt í »gim-
steinn«, á ensku gem, á lat. gemma), og Himalaja getur því
í rauninni verið sömu þýðíngar sem Jumala. Gimli merkir
því ljóssheim; forfeðrum vorum dattekki í hugað þetta væri
sömu orðin1) og eru ótal dæmi upp á að orð og hugmyndir
farist þannig á mis. Eg held nú þess vegna ekki lengur að
Gimli eigi að leiðast beinlínis af norrænum rótum, gim og hlé,
eins og S. Búgge vildi og eg tók upp eptir honum5). Nafnið
Jumala er náttúrlega karlkennt, því það tilheyrir enumæðsta
guði, föður guða og manna, og það vissu forfeður vorir,
með því þeir sögðu Jómali3). — pað er annars óvíst hvort
Jómalinn (jómala-líkneskið) hafi verið í mannsmynd; líklega
hefir það ekki verið annað en uppmjó strýta, eins og Baals-
myndir voru víða, og þannig voru og þær myndir er Siva
var dýrkaður með hjá Indum; en Siva var líka frjósemis
goð; pell og dýrir steinarvoru utan á Jómalanum; en önnur
eius mynd var líka í Surnnat eða Somanath, sem Mahómet
Gasnavides eyðilagði hérumbil 1008 e. Kr.: það var stein-
strýta óásjáleg 4), en svo »heilög« að Bramínarnir buðuhouum
tíu millíónir pund Sterling til að láta hana í friði; en Ma-
hómet kvaðst ekki vera kominn til að kaupslaga um skurð-
*) Hljóðfallið er: júmala, og það heyrist þvífram borið nærri því
eins og júmla, eins og líka má ráða af myndinni jummal og
Jómali.
J) Sæmundar-Edda Búgges 1867 p. 11. Ragnarökkur p. 115.
3) Gimill sem Grimm og fleiri hafa sett upp, er smekklaust og
heíir aldrei verið til; það er þar að auki ósatt sem Grimm seg-
ir (DM p. 783) að orðið komi aldrei fyrir nema í dat, því
Snorri segir skýlaust: „sá salr . . . er Gimle heitir“, Gylfag.
cap. 17.
*) Svo var líka sólarsteinninn í Emesa, sem hét Elagabal (Bassi-
auus var prestur eða hofgoði þar og gefinn Baal eins og menn
voru gefnir eða helgaðir Óðni eða þór — þeir menn voru ekki
nærri alténd drepnir — og þessi Bassianus tók nafn af goðinu
og nefndist líka Elagabal eða á rómversku Heliogabalus).