Gefn - 01.07.1871, Side 81

83
Sum örnefni þar eystra minna og á þetta að fornu ognýju:
Ptolemeus nefnir Norosbis, skytiska þjóð; Norosson, part af
Úralfjöllunum og Norossa, þjóð þar; Nura er fljót þar og
heitir enn svo; Neuri var þjóð fyrir norðan svartahaf og var
í fornöld haldin íjölkunnug; Herodotus segir að þeir verði
einusinni á ári að úlfum (um þetta gengu margar sögur í
fornöld), og Eustathius segir að þeir hafi farið úr landi sökum
orma (sb. Niðuðr Njara drottinn) — en hvað svo sem Norr
þýðir, þá mun það vera þessu skylt og þaðan einhverstaðar
komið. Norr er einhver personificatio, einhver landvættur
eða guð, en með engri hugmynd um norðurátt. — J>á er ept-
ir seinni hluti Noregs-nafnsins. Finnar segja »Norja« og
Norðmenn sjálfir »Norje«; þetta ja og je er engin afbökun
úr »vegr«, og í ritum er »Nor-egr« sú eiginlega mynd, en
ekki »Nor-vegr«, sem er kák eðatilraun til að fá einhverja
meiníngu í nafnið. Danir segja »Norge«, sem er orðið úr
»Norrige« og »Norrig«, en þetta er aptur orðið úr »Norja«
og »Norje«, en á ekkert skylt við -rige (ríki); aldrei er
sagt »Norvei«, eins og sjálfsagt hefði orðið úr »Norvegr«.
J>að sýnist því líklegt að ja og je sé seinni hluti Noregs-
nafns, og það er á finnsku jáá, á ossetisku jech = ís: Nur-
jáá og Nur-jech, Nur-jag er þá = ís-land *). J>essi afleiðíng
gæti verið ein um hituna ef vér ekki þektum nafnið Varjag,
l) Af jech er komið „jaki“. Mare amalchium, sem Plin. nefnir
eptir Hekatæusi, vill Lagarde rita amaechium og leiða af os-
set. ih, hagl, eða yehan, frosinn; bæði þessi orð koma heim
við jáa jech jank = jaki, jökull, sem allt má heimfærast til
sanskr. yuj, lat. iungere, sanskr. yoga, lat. iugum (að tengja,
festa, ok, það sem festir saman, því ísinn festir vatnið). Aðrir
líkja amalchium við gael. eda kelt. meilich, (Diefenb. Orig.
Eur. 338); aðrir við grisku (Miillenhoff DA. I, 424). Allt þetta
held eg hafi verið austar en Miillenh. setur það, því í Fornaldars.
2, 294 er Móramar land í Garðaríki, líklega sama orð og Mori-
marusa, sem er sama og Amalchium.
6*