Gefn - 01.07.1871, Side 55

57
dagsguð, Ijóssguð (vér köllum líka guð »föður ljósanna«), og
það kemur raunar heim að þvðíngunni til; en það er undar-
legt að hvorki Castrén né Grimm ’) skuli hafa dottið í hug
að bera það saman við sanskrit, þó þeir og einkum Grimm
annars geri það við fiest önnur orð. J>að ebreska iow hlýtur
líka að heimfærast til sanskrit, þó ebreska sé semítiskt mál,
og eins stendur á með þann túranska málflokk, sem Finnar
hej'ra til. Jumala held eg megi heimfæra til sanskr. yam
að varðveita, ala, viðhalda, lífga; þar af er yama, sem er
konúngur suðursins, dagur og Ijós; ala er á finnsku sama
sem sansk. alaja bústaður, og því er hnýtt aptan við ótal
finnsk staðanöfn: Pajala Urdiala Kangasala Kalevala Letala
Motala; opt breytt í ela og ola og ula: J’arnmela Kalola Al-
kula o. s. fr.; það er á grisku sÁa og éÁÁa, sæti og musteri
Uódónuþórs, á latínu sella, á íslendsku hel, sem upprunalega
merkir einúngis bústað (að hylja, hæli), en seinna Hel eða
Helju og þar af er 4helvíti’ enn seinna rnyndað. þannig
hefir þetta blótsyrði myndast úr upprunalega saklausu orði,
gagnstætt því sem frakkneska orðið géne hindran er komið
af gehenna eða helvíti og kvalastað hjá gyðíngum. Jumala
muudi á sanskrít hafa hljóðað yamalaja, og það held eg sé
í rauninni sama orðið og hugmyndin sem Himalaja og Gimli.
Gumla og Jumila heitir fagurt og loptskært hálendi á Indía-
landi2). Himalaja er raunar útlagt »bústaður snjóarins« 3);
hima er snjór, tiu og perla, þess vegna það sem skín og
glitrar, efalaust sama sem gim (sem annars er látið merkja
') Castrén 1. c. Grimm (iiber die Namen des Donners í Kl. Schr.
II. 404-5) kemst að því að Ymir sé skylt Jumala og hýr til
gotneska guði Jumja og Jumjo, sem aldrei hafa verið nefndir.
Raunar má þetta líka til sanns færast, því hjá Indum er yami
nótt, systir dagsins, sem er yama, og það getur verið skylt Ymir
Ilýmir húm.
’) Lassen, I. A. I. 57.
3) sbr. Húmb. As. centr. I. 107—108. 110—111.