Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1969, Blaðsíða 114

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1969, Blaðsíða 114
118 ÁRBÓK FORNLEIFAFÉLAGSINS athugun á Guðbrandsbiblíu er mjög merkileg og hvetur til frekari rannsókna á því efni. Nú snýr höfundur sér að 17. öldinni. Skiptir þá mjög um svip í rannsókninni, því að efniviður eykst mjög, þegar kemur fram á 17. öld og því lengra sem líður. Vinnubrögðum er hagað þannig, að fyrst eru teknir til athugunar allir þeir hlutir, sem bera ártal, og eftir þeim er reynt að rekja þróunarferil. Elztur þessara tímasettu hluta frá 17. öld er prédikunarstóllinn frá Bæ á Rauðasandi, frá 1617. Til samans eru 76 hlutir, sem annaðhvort eru með ártali frá 17. öld ellegar hægt er að telja til þeirrar aldar með öryggi vegna einhvers, sem jafngildir ártali. Frú Mageroy lýsir mörgum þessara hluta í stór- um dráttum og bendir á þau margvíslegu gervi, sem teinungamunstrin taka á sig, en þau eru greinilega enn þá mjög ríkjandi. Tilbreytni og frjósemi er mikil, í sumum verkunum er hinn „íslenzki stíll" enn greinilegur, en margt annað kemur einnig til. Sjá má áhrif frá renesans og þó einkum barokklist, og sýnir það, að íslenzkir tréskerar á 17. öld voru þó ekki alls kostar einangráðir frá umheiminum, þótt þeir héldu fast við gömul form yfirleitt. Freistandi er og skemmtilegt að greina einstaka meistara í tré- skurðinum, bæði frá 17., 18. og 19. öld. Þegar maður handleikur mikið af tréskurðarmunum, sér maður fljótlega, að tveir hlutir eða fleiri bera einhver þau auðkenni, a'ð telja verður víst, að þeir séu eftir sama mann. En hér verður að fara mjög gætilega í sakir. Frú Mageroy gerir sér það ljóst, en jafnframt hitt, að nauðsjmlegt er áð fara inn á þessa braut að einhverju leyti. Telur hún fram nokkra einstaka meístara frá 17. öld, sem allir eru nafnlausir nema Guðmundur Guð- mundsson í Bjarnastaðahlíð, en vafalítið virðist, að hann hafi verið áhrifamikill maður í íslenzkum tréskurði á sínum tíma. Fyrir mörgum árum gerði ég grein fyrir honum og taldi fram öll verk, sem mér fannst með rétti hægt að eigna honum. Þetta framtal þyrfti að vísu að endurskoða með gagnrýni, og það gerir frú Mageroy að nokkru leyti, en hefði mátt ganga nær. Eg efast t. d. mjög um það nú, að rétt sé að eigna honum útskornu spjöldin í alabasturstöflunni frá Hólum, þó að frú Mageroy fallist á það án umræðu, en Oddakistan er áreið- anlega ekki eftir Guðmund, enda segir hún það. Gott hefði verið, ef frú Magerey hefði vitað um prédikunarstólinn í Breiðabólstaðar- kirkju í Vesturhópi, sem Hörður Ágústsson hefur bent á með réttu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.