Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2006, Blaðsíða 93

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.10.2006, Blaðsíða 93
TOMIÐ OG TILVERAN bannaða viðfang af sama kyni, sem við höfum innhverft og samsamað okkur við, býr í okkur öllum, hlýtur það að tvöfalda allt fyrirfram gefið og fyrirskipað, gagnkynhneigt kynferði. Undir hinu tilskipaða kerfi ligg- ur annað, falið, ólöglegt kerfi eða reynsla sem grefiir undan hinni. Og þar sem tvöföldun og misræmi eru á ferðinni verða til forsendur íróníu og háðsádeilu. Þetta afmiðjar sjálfsveruna strax í upphafi, klyfur hana, og splundrar þannig þeirri miðju sem á að hýsa skömmina og sektina sem á að halda henni niðri. I því sem Buder kallar „hýrt þunglyndi" (gay melan- cholia) gera menn kyngervið sýnilegt eða búa til úr því gjörning sem afheitar afheilnrninni og slíkt þunglyndi getur búið yfir mikilli reiði sem hægt er að virkja á pólitískan hátt. Þetta hefur til dæmis komið í ljós í mótmælum homma og lesbía gegn því hvernig hið opinbera reynir að fela dauðsföll af völdum alnæmis. Allir eiga að geta syrgt ástvini sína fyrir opnum tjöldum, menn vilja gera sorgina vegna þessara fórnarlamba opin- bera og pólitíska eins og hinna. Samkynhneigðir vilja ekki að komið sé fram við alnæmissjúka eins og óhreinu börnin hennar Evu svo að gripið sé til myndhverfinga.21 Susan Sontag segir að orðræðan um alnæmi ein- kennist af myndhverfingum. Annars vegar taki hún upp eldri syndar- og sektarmyndhverfingar sárasóttarinnar og hins vegar innrásar- og hern- aðarmyndmál sem hafi verið ríkjandi í umræðunni um krabbamein. Menn verða skyndilega fyrir árás eða innrás sjukdómsins sem reynir að leggja þá undir sig en menn berjast við hann, heyja langvarandi stríð og vinna eða tapa.22 Aristóteles skilgreinir myndhverfinguna m.a. þannig: „Mynd- hverfing neíhir fyrirbærið en nafnið vísar til annars fyrirbæris."23 Þetta er hliðstætt því sem gerist þegar ríkjandi orðræða kennir sjúklingnum sjálfum um sjúkdóm hans, fordæmir líkama hans og notar fordómana sem rök til að vísa samfélagslegri ábyrgð frá. Þetta gagnrýnir Susan Sontag og segir að umræðan um alnæmi virðist hafa kallað á alla þá siðferðilegu fordæmingu og pólitíska ofsóknaræði sem hægt sé að Þessi myndhverfing sækir táknræna merkingu til sögunnar af því þegar Guð heimsóttí Adam og Evu án þess að gera boð á undan sér. Eva náði ekki að þvo þeim öllum og faldi þau óþvegnu af því að hún skammaðist sín fyrir þau. Guð spurði hvort börnin væru öll og þegar Eva játaði því refsaði hann henni fyrir ósannindin með því að mæla svo um að börnin óhreinu yrðu huldufólk á jörðinni, öllum falin. Um þetta fjallar Guðrún Lára Pétursdóttir m.a. í grein sinni „Myndir meina: Um læknavísindi, sjúkdóma og myndhvörf', Ritið 2/2006, bls. 33-55. Susan Sontag, Aids and its Metaphors, London: Penguin Books, 1988, bls. 5. 91
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.