Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 80

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 80
Tímarit Máls og menningar á svæðinu milli Þjórsár og Jökulsár á Sólheimasandi með áttamiðunum „austur" og „austan", en aðeins tvisvar sinnum meS „vestur"." ÞóvarS munurinn jafnvel enn meir áberandi, þegar áttamiSanirnar fylgja ekki hreyfisögnum. I því sambandi kemur „vestur" aldrei fyrir, en „austur" ell- efu sinnum. Hins vegar notar höfund- urinn „vestur" níu sinnum í frásögn- um um ferSalög úr Rangárþingi til norSanverSrar Árnessýslu. Fyrirbæri þetta skýrir BarSi á þann hátt, aS áttir séu miSaSar viS ritunarstaS sög- unnar. Þegar hreyfing er sögS „aS austan", en ekki „vestur", þá sé hreyf- ingin í áttina til söguritarans, þar sem hann situr viS sitt starf. Og þar sem þessi áttatáknun er notuS í sam- bandi viS hreyfingar í vestur á svæS- inu milli Jökulsár á Sólheimasandi og Þjórsár, og þó ekki, ef fariS var til uppsveita Arnessýslu, þá taldi BarSi það sýnt, að ritunarstaðurinn væri í neðanverðri Árnessýslu, og þá Flóa eða Olfusi, því að aðrar átta- táknanirnar mæltu gegn þeim mögu- leika, að ritunarstaðurinn væri vest- an heiðar. I formála sínum að Njáluútgáfu Fornritafélagsins fer Einar Olafur Sveinsson allrækilega í áttamiðanirn- ar, og þótt hann birti ekki neinar töl- ur, eins og Barði gerði, þá ber þeim ekki í milli með það, að þar sé um merkilegt rannsóknarefni að ræða og staðreyndir, sem leita verður skýr- inga á. Einar er samþykkur Barða um það, að um einhvern ákveðinn viðmiðunarstað sé að ræða vestan þeirra staða, þar sem hreyfingin er táknuð með „að austan", en hann tel- ur ekki ástæðu til að ætla, að þaS sé ritunarstaSurinn, heldur sé þaS „aS- alsögustaðirnir, Hlíðarendi, Berg- þórshvoll og þar í kring". I lokin bætir hann þó við: „Sé rætt um ferS- ir frá HlíSarenda eSa Bergþórshvoli til staSar vestar í sýslunni, stendur aldrei „vestur", og er þaS einkenni- legt." En hann gerir enga tilraun til skýringa á því fyrirbæri. III Þá komum viS aS þeim hlutanum í ritgerS BarSa, sem fjallar um þekk- ingu höfundar á þeim héruSum lands- ins, sem viS sögu koma. Þar hefur hann máls um þaS efni, aS hann vitnar til athugunar, sem kemur fram í lokaþætti ritgerðar Ein- ars 01. Sveinssonar „Um Njálu". Þar bendir Einar á, hve geysimikill mun- ur er á örnefnafjölda ýmissa lands- hluta í Njálu, og segir, að á Aust- fjörðum komi fyrir 21 örnefni á 6 blaðsíðum sögunnar, og í Þórsnes- þingi og Vestfjörðum 28 örnefni á 24 blaðsíðum. Barði vitnar til Einars um það, að þótt búazt megi við fleiri ör- nefnum í þeim frásögnum, þar sem sagt er frá ferðalögum, en á Aust- fjörðum eru ferðalög sérstaklega mikil miðað við aðra atburði, þá 190
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.