Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 21

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 21
Mannlíj liér fyrir landnámstið spendýra, og ekki hefur skort héi ælijurlir sem hafa þótt hnossgæti á mið- öldum, hvönn, skarfakál, söl, ber og fjallagrös. Kýr voru ekki nauðsyn öðrum en þeim sem ætluðu að eignast hér börn og stofna þj óð, einsog norrænir menn voru ráðnir í. Einsog ég tók fram áðan þá er það á misskilníngi reist ef menn halda að írskir papar hafi verið klausturmenn og forgángsmenn í landbúnaði eftir fordæmi meginlandsmúnka. Oðru nær, þessir menn voru að flýa heim- inn, og ekki aðeins leita burt úr mannabygðum, frá jarðneskri hagsæld, heldur og burt frá kirkjum og klaustrum einsog hverjum öðrum hégóma sem drægi hug manns frá guði sjálfum. Fáir lofa einbýli sem vert er, hefur líkast- til verið þeirra einkunnarorð. Þó þessi fornkristna stefna hafi aldrei rutt sér til rúms á meginlandi Evrópu var hún sérkenni írskrar fornkristni aungu síður en kristni Miðjarðarhafsbotna, með þeim mismun að írskir anakóretar leituðu í útsker í staðinn fyrir eyðimerkur. Ekkert var þessum helgum útilegu- mönnum fjær skapi en reisa kirkjur. Grjóthreysi og hellisskútar dugðu þeim. Hugmyndir um kirkjusmíðar og önnur mannvirki írskra anakóreta í Vest- manneyum og á Síðu virðast mér eitthvað úr lausu lofti gripnar. Án efa hefur mörgum fræðimanni boðið í grun að „þrælasagan", sem Björn Þorsteinsson nefnir svo, dráp Hjörleifs og hefnd Ingólfs, einsog frá segir í Landnámu, sé ekki beinlínis sagnfræði fremur en yfirleitt öll sú hold- rýra munnmælakenda frásögn af tveim frumherjum, Ingólfi og Hjörleifi, sem grundvölluðu íslandsbygð samkvæmt alkunnu munstri jafnt úr klassisk- um sem kristilegum sagnfræðitilbúníngi (Rómúlus og Remus grundvölluðu Róm, Pétur og Páll heilaga kirkju, Hengist og Horsa ríki eingilsaxa osfrv.). Björn Þorsteinsson kallar þrælasöguna heimild um að eitt fyrsta verk nor- rænna manna hér á landi hafi verið „að drepa írskt fólk". Ætli ekki eitthvað sé bogið við heimildargildi þeirrar sögu — j afnvel þó því sé gert á fæturna að þetta „írska fólk" hafi búið í Vestmanneyum þegar landnámsmenn komu. Kanski verður seint úr því skorið og mart þarf að athuga í sambandi við söguna áður en hægt sé að sporðrenna henni, — þó ekki væri annað en rannsaka líkur fyrir því hvort Hjörleifur sé sannsöguleg persóna. (Ari tekur að minsta kosti ekki mark á honum). Um skyldleika íslendínga við kelta er víst hinsvegar ekki að efast, þó ekki væri öðru til að dreifa en niðurstöðum blóðflokkamælínga á okkur og írum, auk margra annara vísbendínga af heimi staðreynda, en það er önnur saga. 131
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.