Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 125

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 125
íalistískri gerð. Enn sem komið er er trú- lega fullsnemmt að tala um nýja manngerð, en mér virðist allt benda til djúptækrar þróunar í þessa átt. Að lokum langar mig til að víkja að öðr- um þætti í lífsháttum þeim sem verið er að móta í Kína, sem mér virðist lofa mjög góðu um framtíðina ef hann heldur áfram að eflast. Ég á við þá áherzlu sem á það er lögð að fella athafnir hvers einstaklings inn í skapandi framtak heildarinnar. Þetta gefur hinu daglega lífi, og einkanlega vinn- unni, gildi sem nær út fyrir takmörk ein- staklingsins. Að lokum gefur það raunar vinnunni nýtt inntak. Þá er vinnan ekki lengur ein saman athöfn sem menn neyðast til að framkvæma til þess að draga fram lífið, heldur athöfn sem hefur tilgang í sjálfri sér og auðgar hvern einstakling fyr- ir sig. Þetta er einnig mjög mikilvægt at- Erlend tímarit riði til þess að koma í veg fyrir að ábata- hvötin verði yfirgnæfandi og umfram allt til þess að koma í veg fyrir að neyzlan verði lokatakmark mannlegra athafna, eins og tilhneigingin er í þróuðum auðvalds- ríkjum. í þeirri tilhneigingu birtist ósam- ræmi í nýrri mynd: undirokun mannsins undir hlutina og linnulaus keppni að nýj- um lilut, sem felur öldungis ekki í sér aukna fullnægingu á raunverulegum þörf- um, heldur sívaxandi neyzluþörf sem aldrei nær fullnægingu. Takist Kínverjum að koma upp iðnaðarþjóðfélagi þar sem mað- urinn lítur ekki á neyzluna sem mikilvæg- ustu athöfn sína, þótt hann stefni að bætt- um kjörum, heldur á sköpunina, hefur kín- verska byltingin bent öllum þjóðum á þró- unarbrautir sem fela í sér miklu meiri auð- legð en hinir bandarísku lífshættir. Mér virðist Kínverjum miða vel á þessari braui. f bæll óargadýrsins Róttœkri þjóðfélagshreyfingu í Bandarikj- um Norður-Ameríku virðist nú aukast styrkur á ný eftir nœrri tuttugu ára tímabil deyfðar og uppgfafar. Sá herfjötur sem móðursýki kalda striðsins og andlegt ein- rœði maccarthyismans lagði á frjálslynd öfl í Bandaríkfunum er nú að byrfa að láta undan. Sem dœmi um þann nýja anda sem nú lœtur á sér bœra i herbúðum hinna rót- tœku er hér þýdd i útdrœtti ritstjórnargrein úr Monthly Review, sama hefti og greinin hér á undan er tekin úr. Monthly Review er eitthvert merkasta stjórnmálarit sem gef- ið er út í Bandarikjunum, ritstjórar þess eru Leo Huberman og Paul Sweezy. Ritstjórarnir byrja á þvi að leggja fram þá spurningu hvort vinstriöjl í Bandarikj- unum geti ekkert lœrt af byltingarsðkninni i hinum vanþróuðu löndum; síðan halda þeir áfram: Eigum við þá að samsinna þeim róttæku og frjálslyndu mönnum sem halda því fram að úr því verkamennina skorti sósíalistísk- an skilning, sé ekki annars kostar en beita öllu afli að því að koma á endurbótum sem þeir séu reiðubúnir, eða nærri því reiðu- búnir, til að styðja. Svör við þessum spurningum hljóta að miklu leyti að velta á því hvaða augum við lítiim ástandið bæði í Bandaríkjunum og annarsstaðar í heiminum. Ef við trúum því að kapítalisminn f Bandaríkjunum hafi veitt verkamönnum raunverulegar kjara- bætur síðan f stríðslok og að framhald geti orðið á þeim umbótum, og ef við trúum því líka að þetta kerfi sé fært um að koma á friðsamlegri og varanlegri sambúð við önn- ur þjóðfélagskerfi, þá væri gild ástæða til að samþykkja stefnuskré sem hefði það tvöfalda markmið að leita eftir auknum 235
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.