Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 124

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 124
Tímarit Máls og menningar hafið framleiðslu á helztu vélahlutum sem nauðsynlegir eru til vörubílaframleiðslu, svo sem strokkhöfðum, ástengslum o. s. frv. Jafnframt þjálfaði verksmiðjan sex verk- fræðinga og sextán tæknifræðinga. Þegar ég kom þangað í október 1964 störfuðu þar meira en 900 verkamenn í fjórum deildum, steypudeild, véladeild, yfirbyggingadeild og deild sem fjallaði um gangöryggi. Verka- menn höfðu sjálfir lagt á ráðin um 40% vélanna og smíðað þær. Nú framleiðir verk- smiðjan fjögurra lesta vörubíla með 90 hestafla hreyfli. Arið 1963 framleiddi hún 570 vörubíla; og 1964 var áætlunin sú að framleiða 700, og var það mark skammt undan þegar ég kom þangað. Sumir þættir framleiðslunnar eru enn sem komið er að- eins vélvæddir að litlu leyti, en gæði fram- leiðslunnar virðast mikil, og að jafnaði fara vörubílarnir ekki í flokkunarviðgerð fyrr en eftir 70.000 kílómetra akstur. Þegar ég kom í verksmiðjuna stóð til að hefja framleiðslu á nýrri gerð sem hafði verið teiknuð þar, og unnið var að áætlunum um að gera fólksflutningabifreið í samvinnu við aðrar verksmiðjur. Ég sá líkan af fólks- flutningabifreið, og það var þægilegt og nýtízkulegt farartæki. Þetta er áþreifanlegt dæmi um það hvað kjörorðið „þróizt af eigin rammleik" merk- ir í verki, innan hverrar verksmiðju. Að sjálfsögðu stuðlaði ríkið að þróun verk- smiðjunnar, en meginátakið kom frá verkamönnunum sjálfum. Eg hygg að dæmi eins og þetta auðveldi okkur einnig að skilja hlutverk fræðikenn- ingarinnar i sósíalistískum framkvæmdum í Kína. Þar er ekki litið á fræðikenninguna sem andstæðu við fjárhagslegan ábata. Öllu heldur er ábatahvötin undirstaða dag- legra athafna og birtist í átta launaflokkum fyrir verkamenn og í verðlaunakerfi. En Kínverjar hafa ekki trú á því að ábata- hvötin hafi í för með sér nýjungar og tækniumbætur, né að hún stuðli að iiruiii efnahagsframförum. Ekki hafa þeir heldur trú á því að ábatahvötin fái menn til þess að taka á sig þau aukaverkefni sem til er ætlazt af þeim — til að mynda framhalds- nám í tæknifræðum. Til þeirra verkefna treysta þeir fyrst og fremst á pólitíska með- vitund. Þetta er mjög mikilvægur þáttur í undirstöðustörfum Kínverska kommúnista- flokksins, og áhrifin eru fjölþætt. Til að mynda felst í þessu að leggja verður stöð- uga áherzlu á að skýra út fyrir hverjum ein- staklingi til hvers er ætlazt af honum og berjast gegn tilhneigingum til leti, átaka- leysis og sjálfsánægju. Jafnframt felst í þessu að beita verður öllum ráðum til þess að hinar nýju hugsjónir sósíalismans gagn- sýri alþýðu manna og vinna bug á atferli og viðhorfum sem heyra fortíðinni til. I þessu felst einnig stöðug barátta gegn skrif- finnsku, gegn þeirri tilhneigingu að skipa fyrir í stað þess að skýra út og gegn því að djúp staðfestist milli andlegrar vinnu og líkamlegrar. Og raunar eru þessi skilyrði óhjákvæmileg til þess að alþýða manna til- einki sér í raun og veru sósíalistísk viðhorf. Síðast en ekki sízt stefna Kínverjar ekki aðeins að því að þróa framleiðsluöfl sín heldur jafnframt að því að móta nýja manngerð, því það er eitt meginverkefni sósíalistískrar byltingar. Eins og að líkum lætur er torvelt fyrir erlendan mann sem dvalizt hefur fáeinar vikur í Kína og talar ekki málið, að segja til um það hvernig miði að þessu marki. En ég held að eitt sé efalaust: á sviði efna- hagsframfara hefur stefna Kínverska kommúnistaflokksins haft í för með sér ó- vefengjanlegan og mjög svo áþreifanlegan árangur. Ég held að annað sé jafn fullvfst: eftir viðtölum að dæma, heimsóknum í verksmiðjur og kommúnur, athugunum á háþróaðri skipulagningu og daglegum lifn- aðarháttum, eru að mótast viðbrögð af sós- 234
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.