Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 17

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 17
Mannlíf hér fyrir landnámstift grikkj uni eru venj ulegir prestar og múnkar kallaðir svo; í rómversk-kaþóisku er afturámóti einginn kallaður „papa" nema páfinn. Ymsir fræðimenn nú á dögum halda því fram að á Islandi muni hafa verið nýlenda írsks fólks sem hafi lifað hér í góðu geingi, meðal annars á land- búnaði, einkum kvikfé, þegar norrænir menn komu til landsins. Fyrir því að hér hafi verið írskir menn fyrir í kríngum 870 held ég hvergi verði stafur fundinn nema hjá Ara. Björn Þorsteinsson teygir úr hugmyndinni um írskl landnám hér á undan norðmönnum í nýbirtri grein (Tímarit Máls og menn- ingar, 26. árg., 1. hefti) þángaðtil hann kemst að þeirri niðurstöðu að frá- sögnin um þrælamorð Hjörleifs landnámsmanns muni eftilvill geyma endur- minníngu þess að norrænir menn hafi gert sér lítið fyrir og stútað því „írsku fólki" er hér var fyrir. Björn telur að írar hafi „sennilega búið í Vestmann- eyum þegar norrænir menn komu híngað." Hann lætur þess og við getið að írar hafi numið land í Færeyjum snemma á 8. öld, „síðan hafi þeir þokað sér híngað norður sennilega með búsmala og tekið að nema hér land." Það er einlægt varhugavert að ráða eitthvað af líkum um atriði í frumsögu Islands, og hætt við að það verði útí bláinn ef menn eru ekki sérfróðir medíe- valistar, þarsem forn fræði íslensk eru eftir eðli sínu ósundurgreinanleg frá miðaldasagnfræði. Getgátur um evrópskar miðaldir duga skamt til að bæta upp skort á sannfróðlegri vitneskju í miðaldaritum. Sé það staðreynd sem Björn Þorsteinsson greinir um landnám íra á Islandi, þá er hún ein þeirra sem gleymst hefur að skrá á spj öld sögunnar, og endurminníng um atburðina hvorki geymst með írum, íslendíngum né öðrum mönnum; og ekki í fornleif- um heldur. Eitthvað virðist það hæpinn skilíngur á verki Ara að frásögn ís- lendíngabókar um papa á Islandi og brottför þeirra af landinu sé aðeins til- raun höfundar til að ljúga sig útúr því hneyksli fyrir hönd norðmanna að hér hafi þeir að upphafi landnáms eytt írskri nýlendu með morði og ránum. Það lítið í Landnámu stendur um papa er næstum orðrétt eftir Ara, nema óbeint Iögð enn meiri áhersla á að einginn norrænn maður hafi séð þessa menn né átt orðastað við þá, aðeins fundið verksummerki þeirra og minjar klerklegar. Landnáma vitnar reyndar í „enskar bækur" þess efnis að „í þann tíma var farið milli landanna". Sá tími sem hér er vitnað til virðist hinsvegar vera tíminn þegar Beda skrifaði, eitthvað 100 árum á undan Dicuil. Aungvum dettur í hug að efast um að ísland var þekt af sjófarendum og skipreika mönnum lángt frammí aldir. Mjög er fróðlegt að lesa það sem Dicuil segir af eyum, sem með aungvu móti geta aðrar verið en Færeyar, í lýsingunni af ferð þeirri sem farin var 127
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.