Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 54

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 54
Tímarit Máls og menningar an er tengd tveimur mjög einföldum reglum: 1) éta fisk og kartöflur eins oft og tök eru á, og 2) að gera mat- inn eins leiSinlegan og tök eru á meS því að firra hann kryddi, kunnáttu, hugkvæmni og, næsta oft, bragði. A íslandi borða menn til þess að halda lífi en lifa ekki til þess að borða, þótt sumir réttir geti verið góðir og jafn- vel frábærir. íslendingar hafa bezta lambakjöt í heimi, og steikt lamba- kjöt með öllu sem til heyrir ásamt skyri í lokin ætti að vekja hverjum sælkera fögnuð. En hversdagslega er maturinn blendinn, svo að vægilega sé til orða tekið. Maður laðast að ís- landi fólksins vegna. Gesturinn kann að sækja Island heim í alvarlegum tilgangi, svo sem til þess að leita uppi nafnkunna staði, læra málið, skoða sögustaði eða kynnast lifnaðarháttum sem enn mega heita frumgermanskir undir Öræfajökli, en það er þjóðin sjálf sem vinnur hug hans og hjarta. Takmarkalaus þolinmæði og góSvild og rólegur skilningur eru helztu ein- kenni sjómanna og bænda. Hjá grá- hærSum sjómönnm og veSurbitnum bændum er aS finna djúpa mann- þekkingu, þótt hún sé engan veginn hagnýt. Þótt þaS kunni aS hljóma skáldlega, eða aðeins bjálfalega, eða allt of þjóðræknislega, slær hér engu að síður hjarta Skandinavíu. Hér er Skandinavía á tímamótunum áður en hárrúllur og sjónvarp komu til sög- unnar. Sú Skandinavía sem tínir sól- eyjar og tekur þær í fangið. Sem gengur um eyðistrendur og heyrir öldurnar gnýja á langsorfnum hraun- dröngum sem hvorki veita hald né traust. Þetta er land sem sleppir trauðlega fjársjóðum sínum, en þeir fjársjóSir eru dýru verði keyptir og gleymast því aldrei. Þetta eru fjár- sjóðirnir sem Jónas Hallgrímsson mótaði í lj óð, og þeir fj ársj óðir birt- ast einnig í síbreytilegum víðernum sjávar og lands og snæviþakinna tinda. Hrjóstrug jörðin hefur tengt fólkið saman á yztu þröm þess sem ekki er. Hér finnst ekki titlatog hins formfasta Svía, né viðskiptaáfergja hins danska kaupsýslumanns, heldur hefðbundin bændamenning. Eigi Is- lendingar einhvern tíma eftir að glata henni hafa þeir misst sinn dýrasta arf. Þá vitneskju verður sérhver ís- lenzk kynslóð að læra á sinn hátt, og jafnvel sumir af snjöllustu hugsuðum íslands hafa gert uppreisn gegn bændamenningu sem þeim virtist þröng en sungið henni þó lof að lok- um. Þegar Halldór Kiljan Laxness tók við Nóbelsverðlaununum ávarp- aði hann ömmu sína. Hún hafði blás- ið honum þessum arfi í brjóst. Samt hafSi honum gengiS erfiSlega aS átta sig á gildi þeirrar arfleifSar sem í bændamenningunni felst, eins og augljóst er hverjum þeim sem les hina sjaldlesnu bók hans Heiman ég fór. íslenzki unglingurinn sem dans- ar twist í dag verSur öldungur morg- 164
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.