Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 99

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1965, Blaðsíða 99
Ulrich Grönke Nokkrar hngrenningar um kynningargildi íslenzkra bókmennta Höíundur þessarar greinar, Ulrich Grönke, er þýzkur, fæddur í Danzig 1924, stundaði nám við háskólann í Göttingen og við Háskóla íslands og lauk dokt- orsprófi í Göttingen 1954. Hefur síðan verið prófessor í germanskri málfræði við ríkisháskóla Ohio í Bandaríkjunum. Ulrich Grönke er kvæntur Almut Prinz, dóttur Reinhards Prinz sem íjöl- mörgum Islendingum var að góðu kunnur. Ulrich Grönke hefur oft komið til Islands og dvelst hér um þessar mundir. Greinar hafa birzt eftir hann í ís- lenzkri tungu og Skírni. Kr.E.A. Fyrir hér um bil 25 árum, þegar ég var í þýzkum menntaskóla, var lesið í þýzkutíma kvæði eitt mjög spennandi og afar langt sem fjallaði um ljón á veiðum. Kvæðið, sem er eftir Ferdinand Freiligrath, mun nú á dögum virðast frekar skrýtið, en var mjög vinsælt á sínum líma. Það hefst svo: Wiistenkónig ist der Löwe ... (Kóngur eyðimerkur, ljónið ...). Piltur nokkur vakti athygli okkar á því, að þetta væri vitlaust hjá skáldinu og í ó- samræmi við dýrafræðina, því ljónið ætti ekki heima í eyðimörkinni. Kennarinn varði þá hið skáldlega frelsi. Vér álítum athugasemd pjltsins smámunasemi og vörn kennarans óþarfa, því einfaldur evrópumað- nr er vanur að ímynda sér Ijónið eyðimerk- urd\'r. Nú gerði Freiligrath konung dýr- anna meira að segja að konungi eyðimerk- urinnar, og mætti víst kalla það „skáldlegt frelsi" og mundi enginn lá karli það, nc dást að því: hér er bara um ófrumlega „klisju" að ræða. Ljón í eyðimörkinni, jólasnjór í Betle- hem, ísbirnir á íslandi •— ekkert er rangt við það, nema frá smámunalegu vísinda- legu sjónarmiði. Sjálfsagt gerði sá maður sig broslegan, sem ætlaði að skjóta Ijón í miðri Sahöru, byggist við snjó um jólin í landinu helga eða spyrðist fyrir um ís- bjarnarleiðangur hér hjá Ferðaskrifstofu ríkisins. Satt að segja gæti þá brosið að útlend- ingi orði nokkuð kalt hér á íslandi, því fá- fræði hans væri ekki einungis honum sjálf- um til skammar, heldur væri hún h'ka hneyksli gagnvart íslendingum, því hinn „íslenzki ísbjörn", sem er í sjálfu sér mein- laus klisja, hefur sína óskemmtilegu hlið: Þar sem ísbirnir eru, eiga líka eskimóar heima, og í landi ísbjarna og eskimóa er engin evrópumenning, það er allt fyrir utan Evrópu. Með þessu er íslandi hent út úr Evrópu af einfeldningslegum mönnum, þar á meðal þeim sem eiga heima í menningar- nýlendum Evrópu sem íslendingar voru og eru með að skapa. Nú eru þetta ýkjur, og mætti fara út í öfgar ó'fuga leið, til dæmis: Islendingar eru tæplega 200.000 manna þjóð. Um tillag þeirra til menningar Evrópu hefur svo mik- ið verið skrifað af erlendum rithöfundum, að bókasöfnum Islands er ekki kleift að koma öllum þessum ritum fyrir hjá sér. Um 13tmm 209
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.