Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.2013, Side 116

Andvari - 01.01.2013, Side 116
114 HJALTI HUGASON ANDVARI hleypa af stað. Hér ræðst hann til atlögu við samfélagslega venju, almenn- ingsálit og hina fornhelgu stofnun hjónabandið sem bæði kirkja og samfélag stóðu vörð um. Steinar á Brú stendur fyrir enn róttækari afstöðu til hjónabandsins og helst hún í hendur við mannskilning hans og afstöðu til kirkju og trúarbragða.55 Lesendur fá líka einna gleggsta innsýn í sjónarmið hans af öllum sögupersón- unum þegar hann opnar huga sinn fyrir Sigríði: Já. - Dýrið í manninum er sterkt, menn hafa aldrei fundið lagið á að temja það — En ósjálfrátt hafa menn frá ómunatíð fundið að það var til, og að fjöturinn þyrfti sterkur á það, það braust út þó það væri bundið, og þá loksins fengu menn guðlega tygilinn mjúkan og mjóan og teyggóðan eins og silkiræmu, þessi Gleipnir átti nú að halda vonargandi hvers manns bundnum - Það er nú dagsatt að þanþolið er fjarska mikið í fjötrinum; dýrið hefur ekki legið aðgerðarlaust eða í dái síðan; í rökkrinu og myrkrinu hefur það gengið og fengið sér bráð, svona teyggott er nú guðlega bandið... - En nú þola sumir menn engin bönd sem aðrir leggja á þá, það er sama hvort þeir halda, að Guð eða menn geri það - Þeir reynast býsna margir svo - Þeir brjótast um í fjötrunum, slíta kröftunum, tygillinn gengur inn að beini, blóðið streymir; mörgum hefur auk heldur blætt út af sárum þeim er Gleipnir skar, aðrir hafa borið sár og örkuml til dauðans. Menn hefðu nú reyndar aldrei getað komið tyglinum á dýrið, ef ekki hefði verið hægt að nota sér mannlega tilfinning - viðkomuafl mannkynsins, þetta öfluga, eilífa frjómagn; til að koma Gleipni á, eiginlega mennina sjálfa; þar skaust nú á skjal fyrir spekingunum -. það [svoj er annar galli á gjöf Njarðar og hann ekki mjög lítill, fjöturinn sleppir öllum sem nokkurt vit og lag hafa á að brjótast úr honum, og ekki eru alveg duglausir; en kyrkir alla lítilmagna. - Eitt er nú eftir enn; dýrið í manninum sem upphaflega var fjörmikið og kraftasælt, sem tók með hervaldi það sem það rændi, hitt var mest sem gekk viljugt á vald þess - dýrið hefur ekki verið ljótt né viðbjóðslegt þá - það hefur bara verið of kátt og brútalt. En í fjötrinum er það orðið lymskt og íjúgandi, stelandi, síhungraður blóðdrekkur, sem ævinlega er á ferð í myrkrinu. Það er hálfu verra í fjötrinum en áður og tíu sinnum ljótara og viðbjóðslegra.56 Steinar telur að í manninum búi villt dýr sem í upphafi hafi verið „fjörmikið og kraftasælt“ en „of kátt og brútalt“ fyrir þá sem tryggja vildu festu í samfé- laginu. Þeir fundu því upp bönd, t.d. hjónabandið, sem gefið var guðleg helgi. Þegar þau voru lögð á manndýrið varð það lúmskt, lygið, þjófskt, síhungrað í
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.