Iðunn : nýr flokkur - 01.04.1920, Blaðsíða 54

292
Georg Brandes:
[IÐUNM
svo óeðilegur og svo gagnstæður öllum skynsamleg-
um kröfum, sem kynnu að verða gerðar til hans,
getur eigi átt langa ævi fyrir höndum; á því leikur
enginn efi, sízt af öllu í París«.
Svo virðist þvert á móli, sem París sé einn þeirra
fáu staða, þar sem menn eru hrifnir af meðlætinu
og, blindaðir af hugvillum, trúa á varanlegt gildi
friðarins.
En þetta er aukaatriði, og hvort þessu er svarað
játandi eða neitandi er hlutfallslega lílils um vert.
12.
Það sem á hinn bóginn er mergurinn málsins,
þegar á stjórnarfarslega siðsemi Evrópu er litið, er
sem nú skal greina.
Hafi nokkuð verið, sem óvinir þýzka rikisins sýknt
og heilagt lágu Pjóðverjum á hálsi fyrir, þá var það
valdatilbeiðsla þeirra og þróttdýrkun, trú þeirra á
ágæti nauðungarvopna, sem sannarlega var bæði
sterk og ruddafengin, en þó ósæmilega afskræmd í
ímyndun óvinaþjóða þeirra, sem töldu Bismarck
holdgerða ímynd alls þessa. Pær gerðu sér eigi far
um að kynnast honum, en dæmdu hann eftir nokkr-
um gamanyrðum, sem hann af tilviljun hafði sagt
og stundum alls ekki, eða að minsta kosti aldrei
skilið, eins og þau hafa verið greind.
Nú er lýðum Ijóst, að Bandamenn bera nákvæm-
lega sömu valdatrúna í brjósti og hylla máttinn
nákvæmlega á sama hátt og þeir af gremju hjarta
síns lögðu Bismarck í munn. Sá er einungis munur-
inn, að gömlu menningarþjóðunum lælur betur of-
látaleikni sú, sem Prússum er svo töm að gera svart
að hvítu, mátt að rétti, kúgun að frelsi, báráttu móti
lýðstjórn að baráttu fyrir henni. Eins og »trust«kongar
þeir, sem kaupa sér rélt til að ræna mannkynnið
með því að stofna nokkra spítala, barnahæli, bá-