Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1938, Blaðsíða 88

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga - 01.01.1938, Blaðsíða 88
64 TÍMARIT ÞJÓÐRÆKNISFÉLAGS ÍSLENDINGA reyndi að færa fram, séu í raun og veru í samræmi við orð 1. gr., því hann segir,1) að “hin óskýru og villandi orð í 1. gr. verði að skiljast þannig: Danmörk og ísland eru í sambandi um sama konung og að öðru leyti í sambandi um þann samning, er felst í þessum sambandslögum.” Eg get ekki séð, að það sé neitt óskýrt í orðum 1. gr., því þó greinin sé, eins og eg áður hefi haldið fram, óheppilega orðuð, þá eru þó orðin nógu skýr og ekki hægt að leggja í þau þá merkingu, sem Knud Berlin leggur í þau. Þó samningnum verði sagt upp, hafa ríkin eftir sem áður sama kon- ung, en um þetta konungssamband eru engin ákvæði í neinum núgildandi samningi milli ríkjanna.2) Það hvílir upprunalega á “Gamla Sáttmála” og þar eftir á margra alda hefð. Hér eftir skulu hinir ýmsu kaflar samningsins athugaðir. §3. Konungssambandið 1. gr. samningsins frá 1918 (1. gr. 2. atriði í sambandslögunum) segir, að bæði ríkin séu tekin í heiti konungs. Funder álítur, að það verði að sjálfsögðu “talið eðlilegt af íslands hálfu, að nafn Danmerkur standi fyrst, þareð Danmörk er eldra og stærra ríki, en heiti konungs hlýtur að verða hið sama á íslandi sem í Danmörku.”3) Það var hægt að sjá það fyrir, að svo mundi ekki verða, þegar ísland var orðið sjálfstætt ríki. Heiti kon- ungs er því eigi hið sama á íslandi sem í Danmörku; í Danmörku heitir hann: “Konge til Danmark og Island”, á íslandi: “Konungur íslands og Danmerkur” o. s. frv. Með því kemur líka ríkisréttarlegur skilnaður íslands og Danmerkur fram í hinu ytra formi. Konungserfðir eru þær sömu, sem ákveðnar eru í konungserfðalögun- um 31. júlí 1853, 1. og 2. gr., sem sé erfðir í karlegg frá Kristjáni kon- ungi 9. og Lovísu drotningu (§2). Konungserfðaákvæðum má ekki breyta nema með samþykt beggja ríkjanna. Ekkert var því til fyrirstöðu að ísland setti íslenzk konungserfðalög, er hefðu í sér fólgin ákvæði hinna fyrnefndu greina og segði fyrir hvernig íslenzk konungskosning .skyldi fara fram. Hvað konungserfðalögin snertir hefir þetta líka verið gjört.4) l)Funder, bls. 211. 2)Knud Berlin Forb. bls. 27. 3) lslenzka fullveldisnefndin hélt fram i skýrslu sinni (nefndarálit bls. 27) að meii'i hlutinn sé á sama máli og Gjelsvik og Lundborg, “að konungssamband Islendinga við Dani sé orðið til af hendingu en sé eigi umsamið eða umbeðið. Og er þá á það að líta, hvort frumvarp þetta gjöri það umsamið konungssamband, eða, hvort 1. g1'- heyrir til þeim samningi, er felst i þessum sambandslögum eða ekki. Elf hún er eitt atriði samningsins, þá er eigi heldur nú samið um konungssambandið, og verður það því áfram að byggjasit á þvi sama og áður. Er hér þá um hreint konungssam- band að ræða, jafnvel í þessum strangasta skilningi. Enginn mun hafa freistast til að halda þvi fram, að fyrsta greinin sé eitt atriði samningsins, að minsta kosti eig1 Danir. Þá félli lika konungssambandið undir ákvæði 18. greinar og væri þá upp' segjanlegt eftir 1940. Þá væri konungssamanbandið augljóst mál. 4) 3. gr. stjómarskrár konungsríkdsins Islands ákveður, að skipun konungserfða er su. er segir i 1. og 2. gr. konungserfðalaga 31. júli 1853. Konungserfðalögum má ek breyta nema með samþykki alþingis.”
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206

x

Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Þjóðræknisfélags Íslendinga
https://timarit.is/publication/895

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.