Uppeldi og menntun - 01.07.2013, Blaðsíða 112

Uppeldi og menntun - 01.07.2013, Blaðsíða 112
Uppeldi og menntUn/icelandic JoUrnal of edUcation 22(2) 2013112 UppHaf kennaramenntUnar í UppeldismiðUðUm HandmenntUm Kenndir voru tveir tímar á viku og viðfangefni stúlkna og pilta urðu nú að mestu þau sömu. Þau voru prjón og saumur á algengum munum, gerð ýmissa muna úr basti, bursta-, sópa-, skó- og körfugerð, útsögun, bókband og viðgerðir (Gunnar M. Magn- úss, 1939; Kennaraskólinn í Reykjavík, 1909–1942). Um kennsluna segir Halldóra í ævisögu sinni: Stúlkurnar prjónuðu og saumuðu. Sumir piltanna prjónuðu líka. Ég vildi láta þá alla taka lykkjuna, það gat komið sér vel síðar. Sumir voru líka mestu prjónakarlar frá fyrri tíð. Ég lét þá sauma sér hlífðarsvuntu til þess að hafa við bókbandið, og kríla- bönd í … Það var sérstaklega gaman að kenna piltunum handavinnuna, þetta var allt svo nýtt hjá þeim. (Vilhjálmur S. Vilhjálmsson, 1960, bls. 163–164) Þótt ætlun Halldóru hafi að hluta til verið að gera hefðbundnu íslensku alþýðuhand- verki skil, svo sem prjóni og saumaskap, kenndi hún einnig handverksaðferðir sem hún hafði tileinkað sér í Noregi. Trúlegt er að hún hafi viljað innleiða þessar aðferðir til stuðnings þeirri hugsjón sinni að gera Íslendinga sjálfum sér nóga og óháða öðrum með eflingu heimilisiðnaðarins (Áslaug Sverrisdóttir, 2011; Halldóra Bjarnadóttir, 1912). Námsmat í handavinnu byggðist á mati á verkefnum nemenda sem þeir skiluðu að vori. Bókband varð vinsælt meðal nemenda. Sem dæmi má nefna að rúmur þriðj- ungur þeirra 999 hluta sem nemendur skiluðu af sér vorið 1928 var innbundnar bækur (Kennaraskólinn í Reykjavík, 1909–1942). Haldnar voru sýningar á vinnu nemenda á vorin (Vigdís Pálsdóttir, 1985). Skólaárin 1930–1933 lagðist handavinnukennslan af vegna þrengsla í skólanum, en hófst aftur skólaárið 1933–1934 (Kennaraskólinn í Reykjavík, 1909–1942). Þess má geta að nokkrir nemendur höfðu látið í ljós óánægju með að geta ekki útskrifast með þekk- ingu á handavinnu og að geta ekki nýtt sér hana í starfi. Einnig kom fram ósk frá Hinu íslenska kennarafélagi um að sérstök handavinnudeild yrði stofnuð við skólann, sem gæti bæði sinnt handavinnumenntun starfandi og verðandi kennara. Árið 1933 tók við kennslunni Arnheiður Jónsdóttir, sem kenndi við skólann til 1953 (Freysteinn Gunnarsson, 1958; Kennaraskólinn í Reykjavík, 1909–1942). Arnheiður hafði numið við Kunstflids- og kunstindustriskolen í Kaupmannahöfn 1921–1922 (Ólafur Þ. Kristjánsson, 1958). Kenndar voru tvær stundir á viku, að mestu með nýj- um viðfangsefnum og listrænum áherslum. Nú var fyrsta bekk kennd pappírs- og pappavinna og meðhöndlun leirs, ásamt meðferð vatnslita til skreytinga. Í öðrum og þriðja bekk unnu piltar áfram með pappa og skáru í línóleumdúk. Í þriðja bekk var piltum auk þessa kennt bókband sem fyrr. Skólaárið 1939–1940 færðist handavinnu- kennsla pilta alfarið yfir í Handíða- og myndlistaskólann, en kennsla stúlkna hélst áfram innan skólans (Kennaraskólinn í Reykjavík, 1909–1942). ályKtanir Og lOKaOrÐ Upphaf kennaramenntunar í uppeldismiðuðum handmenntum á Íslandi má rekja til Danmerkurferðar Jóns Þórarinssonar skólameistara í Flensborg, en þar sótti hann nám- skeið í Slöjdlærerskole Mikkelsens í Kaupmannahöfn. Augljóst er að Jón heillaðist af
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151

x

Uppeldi og menntun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.