Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Síða 131

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Síða 131
LIST EFTIR HEIMSPEKI pólitískri, sögulegri, en vísa ekki bara til sjálfra sín eða listhugtaksins. Að þessu leyti má því segja að konseptlistin hafi sprengt af sér sinn eigin ramma. Enda var það svo að hugmyndir Kosuths sættu fljótlega nokkurri gagrirýrii. I bók sinni Bnt is it art? sá heimspekingurinn Ben Tilghman ýmis tormerki á þeim og taldi að verk Kosuths væru hvorki list né heimspeki.3 Ennfremur þóttust ýmsir sjá að hugmynd Kosuths um að hstin yrði auðugri að inntaki við að rannsaka eigið eðli myndi þvert á móti leiða til andstæðrar niðurstöðu, hsthugtakið yrði á endanum enn þrengra en það var og listaverkið gufaði upp.4 Listinni má að vísu líkja við tungumál, sem eins konar formgerð eða hugtakaramma sem býr að baki allri Hstrænni starfsemi, en þótt tungumál listarinnar bendi að vísu á sjálft sig er það eklti eina hlutverk þess, heldur þarf það einnig að vísa til mannlegrar reynslu og upplifunar, sjónrænnar jafht sem tilvistarlegrar. Það sem gerir svar konseptlistarinnar ófollnægjandi er sú áhersla sem er lögð á að eyða úr Hstinni öllum skírskotunum í hversdagslega (eða óhversdagslega, ef því er að skipta) mannlega reynslu og þátttöku list- arinnar í þeirri reynslu. Það voru mistök að ætla að með því að greina þetta tvennt í sundur þá væri auðveldara að glöggva sig á þeirri merk- ingu sem væri hægt að leggja í Hsthugtakið, sem jafngildir því að átta sig á því hvaða gildi það hefiir fyrir okkur. Hið gagnstæða varð raun- in, listhugtakið varð merkingarlaust.5 Þess vegna hefur því verið haldið fram að með konsepthstinni hafi orðið ákveð- in þáttaskil, hún marki endalok módernismans og upphaf póstmódernisma í myndlist.6 Hugmyndir konseptlistamanna eins og Kosuths hafi reynst bæði fræðileg og Hstræn blindgata. Að vissu leyti má segja að í meðförum Kosuths sanni konseptlistin þær kenningar Arthurs C. Danto, sem hann setti fram í rit- gerð sinni um endalok listarinnar, að listin væri komin á enda og orðin að sinni eigin heimspeki. Það er þó ef til vill vafasamt að alhæfa um listina út frá einni tiltekinni stefnu. KonseptHstinni til hróss má að minnsta kosti segja það að hún vakti upp mikilvægar og áhugaverðar spurningar um eðli listar, hlutverk hennar og takmörk. Vissulega má segja að kenningin um eSlismun Hstar og fagurfræði sé of afdráttarlaus; réttara er að þar á miHi er ekki eðHsmunur heldur miklu held- ur stigsmunur og má ef til vill segja að Kosuth hefði fremur átt að snúa sér til landa síns Johns Dewey og greiningar hans á fagurfræðilegri uppHfun, en heim- Benjamin R. Tilghman, Bnt is it art? The value ofart and the temptation oftheory, Ox- ford og New York, Blackwell, 1984. Sbr. Gunnar J. Arnason, „List án listaverka: Danto, Kosuth og konseptlist" (Mynd- list og heimspeki, 5), Lesbo'k Morgunblaðsins, 24. júní 1995. Sama rit. Sama rit. 129
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.