Gefn - 01.07.1871, Side 36
38
enginn efi á að þetta eru sörau ovðin og Utgarðr, Utgarðar
og Ódáinsakr. Að Utgarðar væri sama sem Uttara-kuru,
er þegar fyrir laungu sagt af Finni Magnússyni1); og að
Uttara-kuru breytist í < idáinsakur, er ekkert undarlegra en
margar aðrar orðabreytíngar. Stafirnir í »Utgarðar« og
»Údáinsakur« eru að mestu leyti enir sömu og íUttarakuru
og Udajagiri; en af því mönnum ekki nægði nafn sem engin
meiníng var í, þá mynduðust þessi orð þannig — þó annars
sé nóg af meiníngarlausum nöfnum — og það því fremur,
sem þau lýsa þar með sjálfri hugmyndinni2). — Bæði Ut-
Attacori, heldur = þeir sem Priscus kallar Acattiri og Jorn-
andes Acatziri; Zeuss (714) heldur það sé = Agathyrsi.
') Eddalæren 2, 330. 3, 162-166.
2) það mætti koma með mörg dæmi upp á slíkar nafnamyndanir,
þar sem nafnið er svo tælandi, að það sýnist liggja beint við
að leiðaþað afnorrænu, |ó þaðsé alveg útlent. Hverjum skyldi
ekki geta dottið í hug að leiða „Tjarnaglófi“ (guð Vindanna,
Knytl. c. 122) af tjörn, ogglófi eða glói, og þágæti það merkt
ljóma hafsins, vatnaljóma, eða eitthvað þess konar, því fremur
sem þetta var sigurgoð og Vindur voru miklir sjómenn; en
,,Tjarnaglófi“ er afbakað vindverskt orð „Czernoglaw*1, sem
merkir Svarthöfða. Mare Balticum, „stóra helti“ og „litla
helti“ eiga sjálfsagt ekkert skylt við belti, linda, en eru sjálf-
sagt komin afrússneskum ogfinnskum orðum og merkja „hvíta
haf“, því svo kölluðu þessar þjóðir ffeiri höf en eitt. Menn
hafa lengst af leitt diabolus (djöfull) af SiafiáÁÁaj, eg rægi, og
þar af er „rækallinn“ komið (o: rægikallinn); en þetta orð kem-
ur hvergi fyrir í Septuaginta og menn hafa því á seinni tímum
álitið að réttara væri að heimfæra það til djaus, difa, divus,
sem merkir ljós; diabolus er = lucifer, hinn íallni Ijóss-eng-
ill. Guðvefr held eg lika sé eitt af þessum orðum, sem sýnast
norræn, en eru það ekki; eg held það sé austrænt og myndað
úr indversku orði guder, sem er dúkur; á sanskrít er gud að
hylja; gudera sá sem hylur. En þetta verður raunar ekki
sannað nema menn þekki allan hinn sögulega gáng orðanna
eins vel og merkíngu þeirra, eins og vér þekkjum t. a. m. á
„Tjarnaglófi“ — eintóm grammatík dugar hér ekkert.