Gefn - 01.07.1871, Síða 79

Gefn - 01.07.1871, Síða 79
81 »Noregr«, því annars héti þeir »Noregsmenn«; en »Nors- menn« ef þeir væri nefndir af Nor; »norskr« er .ýngra orð, sem beinlínis er myndað af »Nor«, að eg held (en ekki fyrir »norðskr« =-- »nyrðskr«, sem víst ekki er til), og þetta orð gerir hvorki til né frá. f>að rit, sem kallað er »Pundinn Noregr«, segir frá elsta landnámi Noregs af Pinnaþjóðum, og ætt Nors er finnsk, þó nöfnin sé með »norrænum« blæ. Jakob Grimm fann raunar að |>órr væri samandregið ór Donar, af því hann vildi leiða sem flest af gotnesku og þýsku; en enginn getur sannað að J>órr ekki fullt eins vel megi leiðast af finnskum málum. Kirgísar kalla herra »tura«, Tur-cae (Tyrkir) merkir herra: Wogular og Ostjakar kalla æðsta guð sinn Torom og Torym (og segja hann sé í sól og túngli; hátíð hans heitir Jelbola1 *); Tschuwaschar nefna æðsta guð sinn Tur, Tora, Finnaþórr heitir Ukko-Taran, og eins og ekkert þarf að vera ólíklegt að jól og jólnar felist í Jelbola, eins geta þessi goðanöfn veriö [>órs nöfn, hversu mjög sem goðafræði Eddu annars mismunar frá Finnatrú. Toram er stormui á vogulisku, en tormi á finnsku, stormur á íslendsku og norrænum málum og má heimfærast til sanskr. tr og str4). þórr er stormguð allt eins og þrumuguð: þegar Ólafur Trygg- vason sókti Rauð hiun ramma heim, þá vakti þórr ógurlegan storm og »þeytti skeggraustina« (Pms. I, 303); en af því J>órr er þrumuguð og regnguð, þá er hann líka frjósemisguð og í Egilssögu (c. 58) er hann kallaður »landáss« o: sá guð sem lætur landið frjóvgast og farsælast, og þannig er hann »árguð« eins og Freyr. J>orri kemur saman við J>ór og getur bæði verið lengt eða uppnefnt J>órs nafn, og líka komið af þessum finnsku orðum sem fyrr voru nefnd3). Ætt 1) Muller, der ugr. Yolksst. I, 172. 238. ') Eistir kalla sinn þrumuguð Turris og Thara, sem líklega er komið af „þórr“, og er því ekki að marka. 3) porri = þorra-mánuður er líklega allt annað; það er afþverra- þorrinn, því þá þverr veturinn; enfornmenn slengdu þessu saman. 6
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94

x

Gefn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Gefn
https://timarit.is/publication/93

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.