Gefn - 01.07.1871, Qupperneq 79

Gefn - 01.07.1871, Qupperneq 79
81 »Noregr«, því annars héti þeir »Noregsmenn«; en »Nors- menn« ef þeir væri nefndir af Nor; »norskr« er .ýngra orð, sem beinlínis er myndað af »Nor«, að eg held (en ekki fyrir »norðskr« =-- »nyrðskr«, sem víst ekki er til), og þetta orð gerir hvorki til né frá. f>að rit, sem kallað er »Pundinn Noregr«, segir frá elsta landnámi Noregs af Pinnaþjóðum, og ætt Nors er finnsk, þó nöfnin sé með »norrænum« blæ. Jakob Grimm fann raunar að |>órr væri samandregið ór Donar, af því hann vildi leiða sem flest af gotnesku og þýsku; en enginn getur sannað að J>órr ekki fullt eins vel megi leiðast af finnskum málum. Kirgísar kalla herra »tura«, Tur-cae (Tyrkir) merkir herra: Wogular og Ostjakar kalla æðsta guð sinn Torom og Torym (og segja hann sé í sól og túngli; hátíð hans heitir Jelbola1 *); Tschuwaschar nefna æðsta guð sinn Tur, Tora, Finnaþórr heitir Ukko-Taran, og eins og ekkert þarf að vera ólíklegt að jól og jólnar felist í Jelbola, eins geta þessi goðanöfn veriö [>órs nöfn, hversu mjög sem goðafræði Eddu annars mismunar frá Finnatrú. Toram er stormui á vogulisku, en tormi á finnsku, stormur á íslendsku og norrænum málum og má heimfærast til sanskr. tr og str4). þórr er stormguð allt eins og þrumuguð: þegar Ólafur Trygg- vason sókti Rauð hiun ramma heim, þá vakti þórr ógurlegan storm og »þeytti skeggraustina« (Pms. I, 303); en af því J>órr er þrumuguð og regnguð, þá er hann líka frjósemisguð og í Egilssögu (c. 58) er hann kallaður »landáss« o: sá guð sem lætur landið frjóvgast og farsælast, og þannig er hann »árguð« eins og Freyr. J>orri kemur saman við J>ór og getur bæði verið lengt eða uppnefnt J>órs nafn, og líka komið af þessum finnsku orðum sem fyrr voru nefnd3). Ætt 1) Muller, der ugr. Yolksst. I, 172. 238. ') Eistir kalla sinn þrumuguð Turris og Thara, sem líklega er komið af „þórr“, og er því ekki að marka. 3) porri = þorra-mánuður er líklega allt annað; það er afþverra- þorrinn, því þá þverr veturinn; enfornmenn slengdu þessu saman. 6
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94

x

Gefn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Gefn
https://timarit.is/publication/93

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.