Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1910, Síða 21

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1910, Síða 21
21 fjórðungi of hátt, svo að ekki var von að mennirnir vildu gjalda. Loks varð það að sætt, að þeir biskup guldu »6 hundruð vaðmála« sem gerir 36 álnir (= 6 aura) á mann, eða tæpan helming hins lög- lega gjalds, ef hjer er átt við álnir, og virðist það sennilegt, þar sem mennirnir bjuggust við að greiða annað eins, eða rúmlega það, í Noregi. En ef átt er við aura, koma 36 aurar á mann, sem verð- ur nær þrefalt við rjetta iandaura. Af þessum stað má ráða að hundrað vaðmála sje alstaðar, þar sem það kemur firir, = hundrað á 1 n i r vaðmála, en það kemur íirir á þessum stöðum: Sturl. Oxf. I 13., 214., 218. og 346. bls. II 65. bls. Af þvi að vara er haft í sömu merkingu og vaftmál (t. d. Sturl. Oxf. II 65. bls.) má ráða, að hundrað vöru, þar sem það kemur firir, sje = hundrað vaðmála, og að átt sje við álnir á þessum stöðum: Sturl. Oxf. I 111. og 159. bls. Sturl. Oxf. I 215. bls. segir, að Guðmundur biskup bauð firir legorðsmál Skærings klerks »6 hundruð«, »ok Tcallar pat meirr enn tvá lögréttu«. Einn lögréttr var 6 merkr lögaura = 48 sex álna aurar = 2 hundruð (2X120) álna vaðmála og 48 álnir að auk.1) Tveir lögréttir verða þá 4 hundruð (4X120) álna vaðmála og 96 álnir að auk. Ef hjer á þessum stað er átt við álnir, kemur það alveg heim, að »6‘ hundruð« er meira enn tveir lögrjettir, því að þá verður þetta rjettur hálfur lögrjettur (1 hundrað 24 álnir) um fram tvo lögrjettu. Enn ef átt er við þriggja álna aura verða 6 hundruð sama sem 7 l/a lögrjettir, og orð biskups helber vitleisa. Þegar Hafliði Másson varð firir áverka á alþingi, gerði hann sjer af Þorgilsi Oddasini »80 hundraða þriggja álna aura« (Sturl. Oxf. I 38. bls.) firir áverkann.2) Siðar, þegar Sturla Þórðarson (hinn gamli) varð firir áverka og var selt sjálfdæmi, kvaðst hann mundu breita eftir dæmi Hafliða Mássonar, er hann fjekk vansa í sárafari, og gerði sjer »tvö hundruð hundraða« firir áverkann. Þetta verður ekki skilið öðru vísi enn svo, að Sturla hafi gert sjer jafnháa upphæð og Hafiiði, enda kemur það alveg heim, að 80 hundruð 3 álna aura er sama sem »tvö hundruð hundraða«, ef síðari ') Y. Finsen, Orðasafn við Grrág. undir réttr. *) Hjer skal jeg taka það fram, að það er misskilningur, hjá dr. V. G., er hann segir (German. ahhdl. 542.-543. bls.), að þeir „átta tigir hundraðaj sem Þorgils þá af vinum sínum, áður hann kæmi heim af þingi (Sturl. Oxf. I 39. bls.), sje sama upphæðin og Hafliði hafði gert á þinginu, og hafi nægt til að gjalda allar áverka- bæturnar. Þvert á móti segir á sama stað, að margir hafi eftir það hoðið Þorgilsi til sín og leist hann út með stórgjöfum, og að víða hafi verið farið að krefja fjár um Vestfirðingafjórðung, áður bæturnar vóru allar greiddar. Af þessu leiðir, að „átta tigir hundraðalí á þessum stað hlítur að tákna 80 hundruð (80X120) álna, Og er það rjettur þriðjungur hótanna allra.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.