Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1964, Síða 23

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1964, Síða 23
GRÆNLENZKI LANDNEMAFLOTINN 25 heimildir varðveita um þessa skipategund, er býsna sundurleitur og misjafnlega áreiðanlegur. Á föstudaginn langa árið 1118 fauk í ofsaveðri knörr undir Eyja- fjöllum, sneri á lofti og kom hvolfandi niður. Tvær heimildir greina frá atburðinum. f annarri er þessi knörr sagður hafa verið sex rúm og tuttugu,1 en í hinni ,,VII rúm og XX“.2 Þetta er eina vísbend- ingin í rituðum heimildum um stærð knarrar. En hvað má álykta um stærðina af rúmafjöldanum? Bernhard Færoyvik í Bergen var flestum mönnum fróðari um skip og báta í Noregi, fyrr og síðar. Hann ætlaði, að knörrinn undir Eyjafjöllum mundi hafa verið um 70 feta langur. Rúmin tuttugu taldi hann vera búlka- eða farmrúm og gizkaði á, að hvert þeirra hefði verið 70 sm. Rúmin sex eða sjö áleit hann vera róðrarrúm og stærð hvers þeirra um einn metra.3 Færoyvik virðist misskilja íslenzka textann, en sá misskilningur þarf þó ekki að valda veru- legri skekkju að því er varðar stærð skipsins. Sumarið 1948 kom í ljós við uppgröft í Björgvin leifar af skipi, sem gizkað er á að muni vera frá því um 1100. Ætlað er, að það kunni að hafa verið knörr. Borð þess sköruð saman reyndust 60 feta löng. Þau hafa verið járnseymd, 45 sm breið og 5 sm þykk. Milli bandanagla virðist hafa verið 70—75 sm.3 Leifar fimm skipa hafa nýlega verið grafnar upp úr Hróarskeldu- firði. Þær eru taldar vera frá 1000—1050. Þótt skip þessi séu mis- munandi að stærð og lögun, þykir sennilegt, að þau hafi öll verið kaupför. Flak 2 er 65 feta langt og flak 1 er eitthvað stærra, en menn hallast að þeirri skoðun, að bæði þessi skip kunni að hafa verið knerrir af miðlungs- eða stærstu gerð.4 Ef þessi tilgáta er rétt, er hér um að ræða fyrstu skipin af þessari gerð, sem fundizt hafa nokkuð heillegar leifar af. Stærð þeirra styður þann grun, að byrðingsborðin, sem fundust í Björgvin, séu úr knerri og jafn- framt, að áætlun Færoyviks um að knörrinn undir Eyjafjöllum hafi verið um 70 fet, sé nærri sanni. Fræðimenn hafa almennt ályktað af þeim fróðleiksmolum, sem 1 Skarðsárbók, útg. Jakob Benediktsson, Rvík 1958, bls. 193. 2 Biskupa sögur, Kaupmannahöfn 1858, I, bls. 30. 3 Bernhard Færoyvik: Eit kjopmannskip frá elleve hundre ári, Bergens Tidende 29. mai 1948, og Leivdar av eit kaupskip pá Holmen, Bergenhus, Bergens Sjofartsmuseum, árshefte 1948. 4 Olaf Olsen og Ole Crumlin-Pedersen: Vikingeskibene i Roskilde Fjord. Copen- hagen, 1962—1963.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.