Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1966, Blaðsíða 111

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1966, Blaðsíða 111
JÖLGEIRSSTAÐIR 111 og látið í stöplana undir Steinslækjarbrúnni.45 Það sem á vantaði var sótt til Jolgeirsstaða. Vigfús bóndi í Seli segir eins frá um þetta efni og bætir því við um grjótnámið, að þegar staurarnir undir rafmagnslínuna voru settir upp, austur frá Steinslæk, hafi verið byrjað að sækja grjót í Jólgeirsstaðahól, til þess að púkka með staurunum. En það var hindrað. Er nú búið að leggja bann við grjótnáminu, og má enginn flytja steinvölu þaðan. Enda mun ekki vera eftir miklu að slægjast. Einn steinn var þó eftir 1954 efst á hrúkunni, sem eftir er af Jólgeirsstöðum, ekki allmikill en þykkur, næstum jafnhliða ferhyrningur. Er eins og klöppuð hafi verið laut í hann miðjan eða hvolft upp úr honum við núning.40 Við allt þetta umrót og grjótnám, eyðilögðust tóftirnar og mót- staðan minnkaði í Jólgeirsstaðahólnum. 1 Árbók hins íslenzka fornleifafélags 1898 er ritgerð eftir Brynj- úlf Jónsson frá Minna-Núpi; heitir hún Skrá yfir eyðibýli í Land- sveit, Rangárvallasveit og Holtasveit í Rangárvallasýslu (bls. 1— 28). Um Jólgeirsstaði segir svo:-------„Jólgeirsstaðir, þar sem Jól- geir landnámsmaður byggði, hafa lagzt í eyði af sandfoki, sem hefur tekið sig upp við Steinslæk, framundan Efri-Hömrum eða litlu vestar (á að vera austar). Hefir þar blásið upp allstór landspilda fram með vesturbrún hæðar þeirrar, sem Ás og fleiri bæir standa á. Er rúst Jblgeirsstaða næstum fremst á sandinum, skammt austur frá bænum Seli og spölkorn austur (á að vera norður) frá Ásmund- arstöðum, sem standa í hæðarbrúninni. Jólgeirsstaðir hafa staðið aðeins laust frá hæðinni. Hin uppblásna spilda heitir Jólgeirs- 4 5 Guðjón Jónsson í Ási hefur sagt mér frá gríðarstórri varinhellu, sem mölvuð var í þessu skyni. Ritstj. 4 0 Ég kom að Jólgeirsstöðum 18. júlí 1945 ásamt Jóni Steffensen prófessor. Sáum við þá stein þennan, sem greinilega var fiskasteinn, og var öskuhaugur undir honum. Steinninn var 50 sm í þvermál á annan veg, en 65 sm á hinn, 15—20 sm á þykkt, mikið notaður, með slitskálum bæði ofan á og neðan á. Ot frá honum risu þrjár hellur á rönd. Við grófum frá steininum, og ég tók af honum mynd þá, sem hér birtist. Nú er þessi steinn sagður horfinn. Ef einhver hefur tekið hann með sér sem minjagrip, ætti hann að skila Þjóðminjasafninu honum, því að steinninn var mjög snotur að sjá og gott dæmi um fiskastein. í Þjóðminjasafninu eru eftirtaldir hlutir frá Jólgeirsstöðum: Þjms. 5428. Brot úr kvarnarsteini úr útlendu efni. Þjms. 13400—13409. Nokkur brýnisbrot, partur af bökunarhellu, járnstykki, látúnsbrot, jaspismolar. Þjms. 13989 a—b. Brýni og snældusnúður úr steini. — Allt hlutir, sem eðlilegt er að finna á gömlu bæjarstæði. I byggðasafninu í Skógum undir Eyjafjöllum eru nokkrir smáhlutir, sem hirtir hafa verið á bæjarstæði Jólgeirsstaða. Meðal þeirra eru tveir snældu- snúðar, annar úr klébergi, en hinn úr innlendum steini. Helgi Hannesson af- henti byggðasafninu 1962. — Ritstj.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.