Réttur - 01.01.1951, Page 126

126
RÉTTUR
Coca-cola-félagið ameríska hefur haft Björn Ólafsson sem full-
trúa sinn hér — og Vilhjálmur Þór verið orðaður við félagið líka.
Þetta stórgróðafélag einokunarhöfðingjanna hefur notið sérrétt-
inda um sykur, meðan allir hafa orðið að spara hann. Coca-cola
hefur alltaf verið fáanlegt, meðan íslendingar, frægastir út um
heim sem bókaþjóð — hafa ekki fengið að flytja inn bækur frjálst,
sem þó Danir hafa leyft sér. Björn Ólafsson, erindreki Coca-cola,
er menntamála- og — verzlunarmálaráðherra. — Mætti lengi
rekja hin nánu sambönd þessara einokunarhöfðingja allra sín á
milli og vestur um haf, en hér skal staðar numið.
Einokunarklíkan á Morgunblaðið og Vísir og ræður Tímanum
gegnum S.Í.S. og Framsóknarflokkinn, sem ekki þorir að gera neitt
gegn vilja Vilhjálms. Áþreifanlegast var það, er Framsókn sleit
stjórnarsamvinnu og knúði fram kosningar á því máli fyrst og
fremst að heimta að neytendur fengju sjálfir að ráða hvar þeir
keyptu vörurnar. Efndirnar urðu þær að neytendur og kaupfélögin
voru svift öllu valdi til að ráða innkaupum, síðustu gjaldeyris-
leyfin tekin af kaupfélögunum og afhent S. í. S., svo Vilhjálm-
ur Þór hefði algera einokun yfir innflutningsverzlun kaupfé-
laganna. Og nú mun brátt sýna sig hvort framkvæma á þá einokun
í skjóli Landsbankans, undir yfirskyni frílistans.
Eins og þau blöð, sem þessir einokunarhöfðingjar ráða yfir eða
eiga, eru tæki þeirra til að blekkja fólkið með ósannindum og
óheiðarlegum áróðri, eins eru afturhaldsflokkarnir, íhald og
enn vaxið stórum. T.d. er gróði Anglo-Iranian Oil Co. 142 milljónir
punda síðustu þrjú árin. 1905 til 1932 var gróði þessa félags á
olíunni frá Iran 171 milljón sterlingspunda. Allan þann tíma fékk
Iran-stjórn aðeins 11 milljónir punda fyrir olíuréttindin. Stöð þessa
félags í Abadan, þar sem verkfallið var undanfarið, vinnur ein-
sömul 70 þúsund smálestir olíu á dag. Innflutningur íslands á gas-
olíu og brennsluolíu 1948 var 93 þúsund smálestir. — allur olíu-
innflutningur íslands 1950 var 88 millj. kr. (tæpar 2 millj. punda),
drjúgur hluti af því er gróðaskattur landsmanna til erlendu olíu-
hringanna.