Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 100

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 100
212 NATTÚRUFRÆÐINGURINN ur-suður og má vel vera, að hún hafi valdið þessari annars lítt skýranlegu stefnubreytingu hraunrennslisins. Helzt er að sjá, að þegar gosið í Hildardrangsgígnum breyttist í flæðigos, hafi hinir gígarnir orðið óvirkir, a. m. k. Kambsgígurinn, því ekki er hægt að sjá nein millilög úr lausum gosefnum í þeim þversniðum, sem sýni- leg eru af hrauninu. Hraungosið virðist ekki hafa staðið lengi, en þó hefur komið upp mikið af hrauni, svo sem sjá má af breidd hraunrásarinnar. Ég hef ekki mælt hana nákvæmlega, en hún er sennilega víða 100 m á breidd, svo að þar hefur engin smá hraunelfa farið um. Nú er hægt um hönd fyrir þá, er á eyna koma, að virða fyrir sér ummerkin eftir hraungosið, því að nú Hggur bílvegurinn upp að vitanum upp aðalhraunfossinn austan í Háeynni. Ef gengið er norður á hæðina, þar sem bílum er lagt við hliðið heim að vitanum, blasa við leifarnar af hraungígum og hrauntröðin austur frá honum, en þar eru gróð- urlausar móbergshæðir sunnan og norðan við hraunrásina. Þá er aðeins eftir að geta þess, að hraunið náði að renna allt að nyrzta gígtappanum, sem myndaðist í gosi því, er ég hef nefnt undan- fara sjálfrar Dyrhólaeyjar og tengdi hann þar með eyjunni. Hraunið lagðist að þeirri tuffkápu, sem eftir var norðvestan á tappanum (Skorpunefinu) og hefur þar með verndað dýrmætasta sönnunar- gagnið, bæði um sköpunarsögu Skorpunefsins, og aldur fyrrnefndra gígtappa. Þá er að mestu sögð í stórum dráttum saga þess þáttar, er jarð- eldurinn átti hlut að við myndun þeirrar Dyrhólaeyjar, sem við dáumst að í dag fyrir fegurð forms og lína, en þar er einnig dásam- leg sjónarhæð í björtu veðri. Myndunarsaga Dyrhólaeyjar. Þegar varpað er fram kenningu um myndun f jalls eða svæðis, svo sem ég hef leyft mér að gera hér að framan, er eðlilegt að spurt sé, á hverju slík kenning sé byggð og að krafist sé skýlausra raka. Hér á eftir koma því nokkrar staðreyndir, sem ég tel sæmileg sönnunar- gögn fyrir kenningu minni. Er þá fyrst sú tímasetning, að eyjan sé mynduð á hlýskeiði milli jökulskeiða hinnar kvarteru ísaldar. Aðalsannanir fyrir því eru, að þegar eyjan myndaðist hefur sjávarstaða svo að segja verið sú sama
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.