Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 120

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 120
232 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN þetta mikla vikurmagn í nyt. Enda vottaði ekki fyrir helsingja- nefjum á vikri, sem rekið hafði á fjörur á sunnanverðum Reykja- nesskaga um áramótin 1963/1964. Og í byrjun apríl 1964, eða áður en sjór við íslandsstrendur var farinn að hlýna svo að um munaði, tók hraun að renna í Surtsey, og þar með tók fyrir vikurmyndunina. Og þegar kom fram á sumar 1964 var meginhluti þessa vikurs annað hvort rekinn á fjörur eða rekinn frá landinu. Auk þess varð sjávar- hiti við suðurströnd íslands aldrei eins mikill sumarið 1964 og sumarið 1965. Þetta hlýtur að vera skýringin á því, að ekki fannst vottur af helsingjanefjum í mögum 87 máfa, sem skotnir voru í Sandvík haustið 1964 og veturinn 1964/1965. Að verulegu leyti gegnir sennilega sama máli um þann vikur, sem myndaðist þegar Jólnir tók að gjósa um jólaleytið 1965. Þetta gos, sem að því er efnismagn snertir var svipað Syrtlingsgosinu, stóð að vísu fram til 10. ágúst 1966, og því er hugsanlegt, að það sumar hafi aftur skapazt skilyrði til vaxtar helsingjanefium á vikrinum. En því miður var störfum okkar þá svo háttað, að hvorugur okkar gat sinnt athugunum þar að lútandi. Gera má ráð fyrir, að árlega berist mikill fjöldi af Le'pas-Ynlum upp að suðurströnd íslands, þótt jafnlíklegt sé, að töluverð áraskipti séu að því, hve mikið það er. En oftast mun meginhluti þessa lirfu- sægs farast sökum skorts á viðunandi lífskjörum eða verða öðrum stærri dýrum að bráð. Þetta er ágætt dæmi um hina óhemju miklu sóun lífs, sem er einkennandi fyrir mörg lægri dýr, enda er viðkoma þeirra að sama skapi mikil. Slíkar dýrategundir þola gífurleg áföll, og þær munar ekki um, þótt milljónatugum einstaklinga sé fórnað í leitinni að viðunandi lífskjörum. En það er meðal annars af þessum sökum, að liver krókur og kimi á jörðu vorri hefur eignazt sína lífveru, sem hefur aðlagazt og sérhæl'zt lífsskilyrðunum á liverjum stað. Það er vegna þessarar lífveruskothríðar út í bláinn, að Lepas- lirfurnar gátu hagnýtt sér Syrtlingsvikurinn sumarið 1965 í jafn- ríkum mæli og raun ber vitni. Þá hefur sá fágæti atburður gerzt, að lífveruskothríðin hefur hæft beint í mark. En í beinu framlialdi af þeirri staðreynd vaknar sú spurning, hvort og að hve miklu leyti eldgos og vikurframleiðsla á liðmun jarðsögntímum knnni að hafa átt þátt í þróun og fjölbreytni þeirra h'fvera, sem eru háðar flot- holtum eða duflum á ferð sinni um heimshöfin. En hér verður ekki farið nánar út í þá sálma.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.