Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 42

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1968, Blaðsíða 42
154 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN Þar sem hlaupfarið er mjóst í dalmynninu milli Réttarnefs og Hoftorfu er breidd þess aðeins um 250 m. 5. Milli Fagraskógar og Hoftorfu Neðan við þrengslin hjá Réttarnefi er hlaupfarið komið niður á láglendi og jafnsléttu, og slær sér nú mjög út. Hægri jaðarinn stefnir litlu norðar en austur inn með Fagraskógi og kemur að Krossá und- ir Merkurrana, en liinn vinstri liggur norður og síðan vestur með Hoftorfu. Af þessari breiðu hefur meginstrengur hlaupsins fylgt far- vegi Krossár út í Markarfljót undir Þóró'fsfelli og síðan farvegi Markarfljóts, eins og fyrr var frá sagt. Efri hluti þessa kafla hlaupfarsins, þríhyrna að lögun með topp- horni í þrengslunum við Réttarnef, er nú þétt stráður feikilegu stór- grýti. Þarna fór hlaupiðþvert yfir hina fjölförnu leið inn í Þórsmörk og þurrkaði út bílaslóðina á h. u. b. 800 m kafla. Þegar við Árni í Stóru-Mörk komum í jeppanum að þessum vegarkafla átta dögum eftir hlaupið, var hann allt annað en árennilegur við fyrstu sýn, enda var þarna þá auk stórgrýtisins mikið af jökum, víðast dreifðum, en sums staðar í hrönnum. En þegar út í hlaupfarið kom, reyndist dreifin af jökum og steinum ekki þéttari en svo, að við komum jeppanum greiðlega í gegn og í Fagraskóg. Naut ég þar kunnugleika Árna og við báðir slóðarinnar eftir þá, sem þarna komu deginum áður, eins og raunar víðar á leið okkar. Hefði ég verið þarna einn á ferð, hefði það tekið mig langan tíma að ganga úr skugga um, að oll stórgrýtisdreifin væri nýmyndun hlaupsins. En Árna var vel kunnugt, að þarna var ekkert stórgrýti fyrir neitt sambærilegt því sem nú er. Þetta svæði var fornir aurar Steinsholtsár, talsvert grónir og oft dágóður berjamór síðsumars. Áin var í litlum vexti og enginn farartálmi, þó sýnu vatnsmeiri en jökulsá, sem var kolllítil. En það bar helzt á milli, að Steinsholtsá var mjög gruggug og með moldarlit. Vöxtur og grugg stafaði væntanlega af leysingu úr íshrönnum ofar með ánni. I grjótdreifinni við Steinsholtsá eru margir steinarnir stærri en jeppabíll og rúmmál hinna allra stærstu hef ég áætlað um 80 m3 og þyngdina um 200 lestir. Slík björg liggja einkum austan ár, í hægra hluta hlaupfarsins (16. mynd). Jakar voru þarna ekki h'kt því eins stórir og steinar, varla nokkur jaki yfir 2—3 m;!, margir af tunnu stærð og minni, allir mjög ávahr, sumir nær kúlulaga. Nokkuð kemur það á óvart, að mun stærri
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.