Iðunn : nýr flokkur - 01.07.1934, Blaðsíða 124

Iðunn : nýr flokkur - 01.07.1934, Blaðsíða 124
282 Bækur. IÐUNN vetur og vor eiga gerólíka tungu, eins og stormur og logn. Hver persóna talar á sinu máli. Ef frá því skeikar, kemur brestur í persónuleik hennar. Og þó er fjarri því, að sama persóna megi alt af tala sama máli. Bjartur í Sumarhúsum breytir máli eftir því, hvort hann talar við hreppstjórann, prestinn eða hundinn sinn. Og sumar skepnur, eins og kúna, talar hann alls ekki við, heldur að eins urn. Og þegar hann talar við konuna sína, þá er eins og hann sé að ávarpa al- heiminn. En hann talar alt af sínu máli og notar um sömu hug- tök önnur orð en allir aðrir. >>Angaskarnið« í munni hans er sterkara áslarorð en »elskan min« hjá Guðnýju ráðskonu. En orðavalið er heldur ekki einhlítt. Stundum getur gikli orðanna eingöngu farið eftir því, hvar þau koma inn i hið samfelda mál eða byggingu sögunnar. bau geta verið hvers- dagsleg, blælaus og áhrifalaus, hvar sem þau koma fyrir ann- ars staðar. Það má benda til dæmis á smáorðið »nei«, hvern- ig það fellur inn i annan kafla af Sjálfstæðu fóiki og fær þar alveg sérstakt gildi. Það er fyrsta orðið, sem Bjartur, liöfuð- persóna sögunnar, segir, og það lýsir strax upp aðaleinkenni skapgerðar hans, hina óstjórnlegu þi-józku. Hans fyrsta orð, eins og öll hans æfi, er andsvar, við einhverju, sem ekki má gerast, en er þó óumflýjanlegt á jiessari braut. En menn verða sjálfir að lesa kaflann. Og ekkert af þessu nægir til skilnings á málinu. Orðin þurfa að falla saman í rétta hrynjandi, geta risið hvert af öðru. Þau verða að geta leikið saman, eða barist andvig, geta hnigið eins og dropar, fallið í samhengi eða umkringt eins og nóttin. Þá renna þau i ákveðinn stfl, og það gera þau svo einstaklega hlýðin í Sjálfstæðu fólki, eins og þeim sé það ljúft eða þau hafi tekið það upp hjá sjálfum sér. Það má minna á ýmsa kafla: Vetrarmorgun, Söng, Eftirleit. Á stöku stað má fullyrða, að skáldið nær ekki stílnum, t. d. Siðsumarkvöld, þar sem lýst er hræðslu og örvinglun Rósu. Og þó er erfitt að greina í milli, hvort skáldinu tekst betur við lýsingar á nátt- úrunni eða sálarlífi. Oftast er það á mörkum hvors tveggja. Náttúrunni er lýst i sambandi við manninn, eins og hann lifir hana í baráttu eða nautn eða draum. Náttúran er t. d. alt önn- ur í lífi og vitund Bjarts en Finnu, og börnin eignast fyrst vitund um fegurð hennar af vörum manns, sem kemur gestur i dalinn. Töfrar málsins felast ekki sízt i samleik krafta, eins og 1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Iðunn : nýr flokkur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Iðunn : nýr flokkur
https://timarit.is/publication/442

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.