Þjóðmál - 01.09.2009, Side 85

Þjóðmál - 01.09.2009, Side 85
 Þjóðmál HAUST 2009 83 Þorkell ritar læsilegan stíl, enda hefur hann um langt árabil verið virkur dálkahöf- und ur í blöðum og þetta er sjöunda bók hans . Er mikils virði, að maður með reynslu Þorkels miðli þekkingu sinni til sem flestra . Hefðu gildi klassískra og góðra stjórnarhátta verið í heiðri höfð í íslensku fjármálalífi á liðnum árum, stæðum við ekki í núverandi sporum . Mislagðar hendur vegna íslenska efnahagsundursins Bókin Íslenska efnahagsundrið eftir Jón F . Thoroddsen ber undirheitið Flugelda­ hagfræði fyrir byrjendur . Í orðskýringum aftast í bókinni segir: Flugeldahagfræði: Sú tegund hagfræði sem gerir ekki ráð fyrir hagsveiflum . Þ .e .a .s . gert er ráð fyrir endalausum vexti en að lokum spring ur allt . Höfundur er kynntur á bókarápu hennar á þann veg, að hann sé hagfræðingur og fyrrverandi verðbréfamiðlari, sem gjörþekki „þær leikfléttur og undrameðul sem voru drifkraftur íslensku útrásarvíkinganna“ . Bókin er 140 bls . og myndskreytt en án nafnaskrár og þannig límd í kjölinn, að erfitt er að lesa sumar síður . Í bókinni er ekki að finna neina heimildaskrá . Höfundur segir í formála: Stjórnmálamenn og fjármálamenn kenndu alþjóðlegri fjármálakrísu um það hvernig ástatt var hér . Á endanum hrökklaðist ríkisstjórnin frá . Ný ríkisstjórn tók við í kjölfar þess sem nefnt hefur verið Búsáhaldabyltingin . Hún réði Evu Joly, þekktan franskan saksóknara, til að aðstoða við rannsókn á því hvort eitthvað saknæmt hefði átt sér stað í íslensku viðskiptalífi í aðdraganda bankahrunsins . Eva Joly er þekktust fyrir að hafa komið upp um mestu svikamál í sögu Evrópu í máli fyrirtækisins Elf Aquitaine sem teygði anga sína inn í allt stjórnkerfi Frakklands . Af þessum orðum má ráða, að annað en alþjóðlega fjármálakrísan hafi ráðið því, hvernig fór fyrir íslensku bönkunum . Í bókinni er leitast við að færa rök fyrir því . Höfundur segir: Sumar frásagnir í bókinni kunna að virka órú legar á marga sem ekki kynntust íslenska banka kerfinu innan frá . Þarna hefði höfundur átt að gera grein fyrir sér og kynna lesandanum hvert hann sækir þekkingu sína . Sumt af því, sem sagt er byggist á frásögnum fjölmiðla eða er bein endursögn á staðreyndum, sem þekktar eru úr fréttum . Annað byggist á því, að höfund ur gefur ýmislegt í skyn með því að nefna vina-, fjöl skyldu-, stjórnmála- eða viðskipta tengsl til sögunnar . Tengsl, sem ástæðulaust er að gera grunsamleg við venjulegar aðstæður, en verða það vegna andrúmsloftsins í bók inni og beinna ályktana höfundar, án þess að þær séu endilega alltaf studdar rökum . Við lestur bókarinnar spurði ég oftar en einu sinni: Er um staðreynd að ræða eða eigin hugmynd höfundarins? Í sjálfu sér dreg ég ekki tölur um gróða eða tap í efa, því að örlög fyrirtækjanna þekkja allir Íslendingar og ekki er um það deilt, að áhættufíkn fárra á veikum grunni leikur nú alla þjóðina grátt . Hinu velti ég fyrir mér við lesturinn, hvort sanngjarnt væri eða réttmætt að nefna einstaklinga til sögunnar á þann veg, sem Jón F . Thoroddsen gerði . Þegar ég kom á bls . 122 og 123 sannfærðist ég um, að vinnubrögðin væru síður en svo nægilega vönduð . Á bls . 122 er þessi spurning sett í milli- fyrirsögn: Leyfði ríkisstjórnin að gögnum væri eytt? Í næstu málsgrein fyrir ofan hana segir höfundur, að það hafi alls ekki verið „óskiljanlegt að Gordon Brown og hans félagar hafi gripið til þess að frysta allar innistæður [íslensku bankanna í Bretlandi] og beita til þess neyðarlögum“ .

x

Þjóðmál

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðmál
https://timarit.is/publication/1175

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.