Orð og tunga - 01.06.1988, Blaðsíða 136

Orð og tunga - 01.06.1988, Blaðsíða 136
124 Orð og tunga það safh sem jafnan gengur undir nafninu Ritmálssafnið og hefur að geyma dæmi um orðanotkun úr rituðum (einkum prentuðmn) heimildum alt frá miðri 16. öld til síðustu ára. Safnið hefur orðið til við þá tegund orðtöku sem nefna má lestrarorðtö'ku og felst í því að rit eru lesin í heild frá orði til orðs og merkt við athyglisverð dæmi um orðnotkun að mati orðtökumanna. Hvert dæmi er síðan skráð á orðtökuseðil, orðmyndin sem um er að ræða færð til uppflettimyndar og heimild tilgreind. Loks er orðtökuseðlinum komið fyrir á sínuin stað í stafrófsröð seðlasafnsins. Samkvæmt lauslegri talningu má gera ráð fyrir að safnast hafi u.þ.b. 2.1 millj. dæma í Ritmálssafn Orðabókarinnar frá því orðtaka hófst seint á fimmta áratugnum. Og sé litið til orðafjöldans leiðir Ritmálsskrá Orðabókarinnar, yfir- litsskrá um orðaforða Ritmálssafnsins sem unnið hefur verið að undanfarin áx og nú er nýlokið við, í ljós að alls er um að ræða liðlega 608.000 orð í safninu. Önnur söfn Orðabókarinnar, sem hér verða til hægðarauka nefhd sérsó'fnin, eru 611 mun minni að vöxtum en Ritmálssafnið. Þeim sérsöfnum sem hér koma við sögu má til hægðarauka skipta í þrennt: i 1. Stærst er Talmálssafnið svokallaða sem hefur að geyma umsagnir nafn- greindra heimildarmanna um orð og orðanotkun í mæltu máli sem mestan part hafa borist Orðabókinni síðustu þrjá áratugina. Engin yfirlitsskrá hefur verið samin um safnið enn sem komið er, en áætla má að um sé að ræða nálægt 190.000 orðaseðla.1 2. Seðlasafn unnið upp úr eiginhandarriti Jóns Ólafssonar frá Grunnavík að íslenskri orðabók með latneskum skýringum sem hann fékkst við að semja um og eftir miðbik 18. aldar. Orðaseðlarnir munu vera nálægt 50.000 talsins.2 3. Seðlasafh unnið upp úr nokkrum orðasöfnum í handritum frá 17., 18. og 19. öld. I safninu eru alls u.þ.b. 40.000 orðaseðlar.3 Frá árinu 1983 hefur staðið yfir athugun og úrvinnsla á þeim efniviði til orðabókar sem safnast hefur í söfn Orðabókarinnar. I upphafi var um að ræða almenna athugun, en fljótlega þótti sýnt að vænlegast væri að takmarka úr- vinnsluna við afmarkaðan hluta orðaforðans og stefna jafnframt að því að gera þeim hluta rækileg skil. Fljótlega eftir að tölvunotkun hófst á Orðabókinni var ákveðið að hagnýta tölvutæknina við verkið. Einn fyrsti áfanginn var sá að samið var handrit að orðabókartexta stuttrar stafrófsrunu þar sem söfn Orðabókarinnar voru höfð að efniviði, í þeim tilgangi m.a. að bera föng Orðabókarinnar saman við það efni sem fram kemur í Orða- bók Sigfúsar Blöndals (Jón Hilmar Jónsson og Guðrún Kvaran 1983). Orða- bókartextinn tók til orðarunu einnar opnu í Orðabók Blöndals, nánar tiltekið xl grein Gunnlaugs Ingólfssonar í þessu riti eru sögð frekari deili á Talmálssafninu og tilurð þess. 2Í grein Guðrúnar Kvaran í þessu riti eru sögð frekari deili á safninu. 3Í grein Guðrúnar Kvaran í þessu riti er nánar greint frá þessu safni og einstökum handritum sem þar koma við sögu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228
Blaðsíða 229
Blaðsíða 230
Blaðsíða 231
Blaðsíða 232
Blaðsíða 233
Blaðsíða 234
Blaðsíða 235
Blaðsíða 236
Blaðsíða 237
Blaðsíða 238
Blaðsíða 239
Blaðsíða 240
Blaðsíða 241
Blaðsíða 242
Blaðsíða 243
Blaðsíða 244
Blaðsíða 245
Blaðsíða 246
Blaðsíða 247
Blaðsíða 248
Blaðsíða 249
Blaðsíða 250
Blaðsíða 251
Blaðsíða 252

x

Orð og tunga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.