Orð og tunga - 01.06.1988, Blaðsíða 191

Orð og tunga - 01.06.1988, Blaðsíða 191
Jörgen Pind: Umbrotsforritið T^jX 179 og verður ekki skoðuð framar. I TgX er þessu öðruvísi farið því unnið er með efnisgreinina í heild og reynt að finna það umbrot sem lágmarkar svonefnda „leiðareinkunn" sem liver efnisgrein fær. Af þessum sökum er hægt að leika sér með umbrot efnisgreina í TeX. Áður en ég hóf að rita þessa efnisgrein gaf ég t.d. skipun um að síðasta lína hennar ætti að vera full. Hvernig hefur svo til tekist? Aðferð TgX við efnisgreinaumbrot var þróuð af Knuth og Michael Plass og hefur verið lýst í tveim greinum (Knuth og Plass 1981; Plass og Knuth 1982) og auk þess í 14. kafla í handbókinni um TJtX (Knuth 1984). Eins og fyrr er getið er sérhver stafur í augum TfeX eins og box sem á sér ákveðna hæð, breidd og dýpt (sbr. mynd 2). En auk þessara boxa eru í efnisgreinum eyður á miUi orða. Ef stefnt er að því að ná beinni hægri spássíu, eins og algengast er í prentuðu máli, hafa þessar eyður þann eiginleika að geta styst eða lengst. Eyðurnar nefnast „lím" á máli TeX og eru sannkallað Galdragrip því ekki er það sömu náttúru og annað lím. Hægt er að þrýsta á límið og þjappa því saman, ellegar teygja á því. breidd prunnlína hæð Mynd 2: Box umlykja stafi. Þau e'iga sér hæð breidd og dýpt. Milli orða er teygjanlegt „lím". Rétt eins og hver stafur er box í augum TgX gildir hið sama um línur og efn- isgreinar. Línurnar eru einnig box og efnisgreinar sömuleiðis. Og spyrji einhver sem svo hvað blaðsíða sé í augum TgX þá ætti svarið einnig að liggja í augum uppi: eitt stórt box. Umbrot TeX á sér því stað með þeim hætti að raðað er saman boxum og límið er notað til að skorða boxin og ákvarða fjarlægð á milli þeirra. Rétt er að fram komi að ekkert lím er á milli stafa í orðum. Orðin verða því ætíð eins í setningu TeX. Þegar TfjX brýtur um texta í venjulegri efnisgrein eru yfirleitt þröngar skorður settar við því hve langt (eða stutt) bil er leyft milli orða. Þannig er ekki teygt meira á orðabili en þetta og ekki er þrengt meira að orðunum en þetta. TgX reiknar línum „fráviksstig" (eða „badness" á máli Knuths) eftir því hve mikið er teygt á bili milli orða eða því þjappað saman. Límið milli orðanna á sér náttúrulega fyrirferð sem er einkennandi fyrir hverja leturgerð. I því letri sem hér er notað er fyrirferðin 3,33333 punktar svo dæmi sé tekið. Hægt er að stytta límið (þjappa því saman) um 1,1111 punkt eða teygja á því um 1,66666 punkta. Því getur orðabil legið á bilinu 2,22223 punktar að 4,99999 punktum án þess að vikið sé frá því orðabili sem leturteiknarinn hefur ákveðið. Best væri ef aldrei þyrfti að teygja á lími eða þjappa því saman en það er vitaskuld ekki hægt af þeirri einföldu ástæðu að fyrirferð stafa er ólík og í öðru
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202
Blaðsíða 203
Blaðsíða 204
Blaðsíða 205
Blaðsíða 206
Blaðsíða 207
Blaðsíða 208
Blaðsíða 209
Blaðsíða 210
Blaðsíða 211
Blaðsíða 212
Blaðsíða 213
Blaðsíða 214
Blaðsíða 215
Blaðsíða 216
Blaðsíða 217
Blaðsíða 218
Blaðsíða 219
Blaðsíða 220
Blaðsíða 221
Blaðsíða 222
Blaðsíða 223
Blaðsíða 224
Blaðsíða 225
Blaðsíða 226
Blaðsíða 227
Blaðsíða 228
Blaðsíða 229
Blaðsíða 230
Blaðsíða 231
Blaðsíða 232
Blaðsíða 233
Blaðsíða 234
Blaðsíða 235
Blaðsíða 236
Blaðsíða 237
Blaðsíða 238
Blaðsíða 239
Blaðsíða 240
Blaðsíða 241
Blaðsíða 242
Blaðsíða 243
Blaðsíða 244
Blaðsíða 245
Blaðsíða 246
Blaðsíða 247
Blaðsíða 248
Blaðsíða 249
Blaðsíða 250
Blaðsíða 251
Blaðsíða 252

x

Orð og tunga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Orð og tunga
https://timarit.is/publication/1210

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.