Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.04.2002, Qupperneq 191

Skírnir - 01.04.2002, Qupperneq 191
SKÍRNIR ENDALOK SOGUNNAR... 185 eða hinnar nærverandi lifandi veru annars vegar og vofukenndrar eft- irlíkingar hennar hins vegar, andstæðuna milli þess sem er verulegt (wirklich) og þess sem er ekki verulegt, það er að segja svo lengi sem við styðjumst við almenna eða sögulega hugmynd um tímann sem fel- ur í sér að hann sé einföld keðja þar sem ein nútíð tekur við af annarri í réttri röð [...]. (119) Hugmyndir um tímann hafa verið eitt helsta viðfangsefni Derrida frá fyrstu tíð, og sækir hann þar í smiðju þýska heimspekingsins Martins Heidegger. Hina „almennu eða sögulegu hugmynd um tímann“ sem Derrida talar um í ofangreindri tilvitnun má leggja að jöfnu við hið „venjulega" eða „óeiginlega“ tímahugtak sem Heidegger lýsir og greinir í bók sinni Vera og tími (Sein und Zeit).20 Heidegger skilgreinir hið venju- lega tímahugtak svo að það miðist við að tíminn sé ekki annað en röð augnablika sem hvert um sig er fyrrverandi, núverandi eða verðandi nú- tíð; fortíðin er þannig skilin sem ekkert annað en „liðin nútíð“ og fram- tíðin sem „komandi nútíð“. Að mati Heideggers er slíkur tímaskilningur, sem einnig má kenna við tækni, snar þáttur í heimsmynd nútímamanna og raunar ein helsta rótin að þeim ógöngum sem Heidegger telur mann- kynið hafa ratað í. Derrida segir reimleikahugtak sitt geta varpað ljósi á hversu vafasöm tímahugmynd af þessu tagi er: Ef eitthvað í líkingu við reimleika er á annað borð til, þá er ástæða til að draga þessa traustvekjandi röð augnablika í efa, og þá sérstaklega mörkin á milli nútíðarinnar, hins verulega eða nærstadda raunveru- leika nútíðarinnar annars vegar og alls þess sem hægt er að stilla upp sem andstæðu hennar hins vegar: fjarvistarinnar, þess sem er ekki nú- tíð, þess sem er ekki verulegt, þess sem er ekki í raun, sýndarinnar eða jafnvel eftirlíkingarinnar almennt talað o.s.frv. Fyrst og fremst ber að draga samtímavitund nútíðarinnar um sjálfa sig í efa. Áður en hægt verður að vita hvort mögulegt er að greina á milli vofu fortíðarinnar og vofu framtíðarinnar, nútíðar fortíðarinnar og nútíðar framtíðar- innar, þarf ef til vill að spyrja sig að því hvort virkni reimleikanna felist ekki í því að setja þessa andstæðu úr skorðum, eða jafnvel þessa díalektík, milli hinnar verulegu nútíðar og þess sem hún er ekki. (72) Sú hugmynd um tímann sem Derrida heldur fram í Vofum Marx snýst framar öllu um það sem hann nefnir, með tilvísun til hinna frægu orða Hamlets „the time is out ofjoinf („úr liði er öldin“21), „liðskekkingu" (fr. 20 Sjá Martin Heidegger, Sein und Zeit, Tiibingen, Max Niemeyer Verlag 1993, bls. 420-436 (greinar 81-82). 21 Sjá William Shakespeare, Leikrit III, Helgi Hálfdanarson þýddi, Reykjavík, Al- menna bókafélagið 1984, bls. 143.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.