Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2012, Page 51

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2012, Page 51
K o n a f e r u n d i r va t n TMM 2012 · 1 51 kvenna. Bók Laxness er saga um mann sem sáði í akur óvinar síns allt sitt líf. Bók Guðrúnar er saga konu sem þráir hjarta óvinar síns allt sitt líf. Hvort um sig eru þau Bjartur og Þóra föst í sínu þrældómskoti og í sífellu terroríseruð af yfirburðaljómanum og græskugæskunni sem stafar frá höfuðbólinu, Rauðsmýrarmaddömunni annarsvegar og Lísibetu Helgadóttur hinsvegar. Að öðru leyti eru bækurnar auðvitað gjörólíkar. Önnur er meðvituð metafóra hins „lærða“ og þaulsiglda höfundar, hins „frjálsa karlmanns“, tæknilega fullkomna orðfimleikamanns, sem sér hlutina í stóru sam- hengi og getur speglað örlög smælingjanna í stórviðburðum sögunnar, en hin rennur fram eins og bæjarlækurinn heima, sem aldrei fór neitt nema niður hlíðina, hrein og tær alþýðufrásögn, bein útsending úr líf- inu í inndölum Íslands, borin fram af dalvísri dóttur þeirra alls ósigldri og alls ólærðri, auðmjúkri konu sem aldrei fór neitt nema í næsta dal, sem aldrei gat borið sig upp við heimshöfunda og talaði við blaðamenn eins og uppáþrengjandi símasölumenn. Hvað er þá Guðrún frá Lundi? Er hún bókmenntir eða er hún afþrey- ing? Að mínu mati er hún kona sem fór undir vatn. Hún er góð sem slík en hér og þar skín á línur sem segja manni að hæfileikinn sem henni var gefinn hafi verið stærri en sá sem hún fékk að njóta. Af og til lyftist hún óvænt upp úr atinu þar sem hún stendur við framvinduna eins og handsterk vinnukona sem þeytir frá sér þremur nýjum persónum á dag og slettir í eina jarðarför í bland. Af og til glampar á annan og enn stærri höfund. Bls. 410: „Ætlarðu að fara að byggja?“ spurði Magga. „Já, auðvitað strax í vor.“ Sigurður leit til Þóru, hún drakk kaffið án þess að líta upp eða láta það sjást, að hún heyrði, hvað þau sögðu. „Ég hef glugga sunnan á stafninum og svo annan þarna hjá eldavélinni.“ Hann benti á, hvar eldavélin ætti að vera. Magga horfði í sömu átt. „Hvaða svosem umturnun er þetta í stráknum? Hefur hann ekki nema rifið ofan af rúminu? Er ég nú aldeilis hissa“ sagði Magga og lést vera alveg forviða. Þóra gaut hornauga til rúmsins með sama svip og krakki til brotins bolla, sem hann hefur tekið út hirtingu fyrir. Þetta er ótrúlega næm lýsing á einu augnaráði. Bls. 530: Svo var tekin stór gröf, hlaðin innan með grjóti, svo moldin hryndi ekki ofan á kistuna litlu, sem var látin síga niður í þetta gímald, alþakin blómum, og sýndist svo ákaflega einmana. Svo var stór tréfleki lagður yfir gröfina eins og skilrúm milli lifandi og dauðra.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.