Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2017, Síða 90

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2017, Síða 90
A l d a B j ö r k Va l d i m a r s d ó t t i r  90 TMM 2017 · 3 frásagnarinnar er fíkn Amöndu dregin skýrt fram: „Það er kunnara en frá þurfi að segja að við viljum öll flýja. Ég flý alltaf inn í mína eftirlætisbók, Hroka og hleypidóma.“19 Pamela Regis heldur því fram að Hroki og hleypidómar sé „besta ástar- saga sem skrifuð hefur verið“. Skáldsagan sýni „fullkomið vald Austen á greininni“,20 en því er ekki að neita að sagan hefur haft mótandi áhrif á kvennamenningu nútímans. Hroki og hleypidómar er samanburðarverk bæði fyrir ástarsöguna og skvísusöguna en glæpasagnadrottningin P.D. James lýsti verkinu sem „Mills og Boon, skrifuðu af snill ingi“.21 Þá sprengingu sem verður í Austen-tengdri menningu á síðustu tveimur áratugum má rekja til sjónvarpsþáttaraðarinnar Hroki og hleypidómar frá 1995 þegar Colin Firth gerði kvenþjóðina vitlausa í hlutverki sínu sem Darcy. Í kjölfarið komu út mörg hundruð aðlaganir á Hroka og hleypidómum þar sem algengt þema er Darcy þráhyggja kvenhetjunnar. Herra Darcy er ein mikilvægasta fyrirmynd hinnar hrokafullu, valds- mannslegu og viljasterku karlhetju ástarsögunnar ásamt persónunni Roc- hester, úr skáldsögu Charlotte Brontë, Jane Eyre, en hann er jafnframt myrkari hetja, ofbeldis- og ástríðufull, sem á erfitt með að temja skap sitt. Í Romance and the Erotics of Property segir Jan Cohn frá því að söguþráður vinsælla ástarsagna gangi út á kynferðislegt samband kvenhetju og karlhetju og hefjist á því að pari sögunnar líki ekki vel við hvort annað. Ekki hjálpar að kvenhetjan verður sér meðvituð um kynþokka karlhetjunnar. Það eru erótísk viðbrögð sem vekja með henni ótta, miklu fremur en árásargirni og hroki karlhetjunnar. Ógnin af karlinum gerir sigur kvenhetjunnar undir sögulok sætari, en hún temur ofsafullt kynferði hans með hjálp ástarinnar.22 Cohn tekur þannig undir með mörgum ástarsagnahöfundum, því hún telur sögurnar fagna sigri konunnar á hinum sterka karlmanni sem í lokin hefur verið yfirbugaður. Konan endurskapar flagarann og gerir hann bæði að elsk- huga og tryggum eiginmanni.23 Doreen Owens Malek tekur í sama streng í grein sinni „Mad, Bad and Dan- gerous to Know“, en hún segir að fantasían í vinsælum ástarsögum gangi út á að sterkur, drottnunar- og árásargjarn karlmaður gefi sig á vald konu. Þannig sé baráttan milli kynjanna sett á svið og konan vinni alltaf sigur. Karlinn í ástarsögum blótar kannski og stappar, hann afneitar kannski kvenhetjunni og hafnar henni, eða reynist henni að minnsta kosti erfiður. En undir lokin gefst hann upp af því að hann verður að gera hana að sinni. Því harðari sem hann er, þeim mun betra. Þótt við viljum kannski blíðan, tilfinninganæman, nútímalegan karlmann inn í líf okkar, á sá sem er í sögunum að vera hroka- fullur, goðsagnakenndur stálnagli. Því forhertari sem hann er, þeim mun sætari verður sigurinn þegar kvenhetjan knésetur hann.24 Herra Darcy í sögu Austen er óumræðilega ein af mikilvægustu fyrir- myndum drambsömu og viljastyrku karlhetjunnar, þó að hann sé ekki jafn hættulegur og hún er gjarnan. Nú hefur verið reynt að ráða bót á þessu
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.