Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.2017, Síða 104

Tímarit Máls og menningar - 01.09.2017, Síða 104
U m s a g n i r u m b æ k u r 104 TMM 2017 · 3 Kona Magna gerbreytir svo húsinu eftir dauða Regínu og færir það í átt að nútímatísku með því að brjóta niður veggi og stækka herbergi og stofur. Þannig gengur húsið í gegnum ýmis hamskipti eins og fjölskyldan sjálf og ber merki ólíkra kvenna og kynslóða. Bækurnar eru eitt af því sem breytist, en Guðmundur faðir Guðgeirs á gott bóka- safn og les fyrir son sinn og segir honum sögur. Guðgeir erfir bókhneigðina en eiginkonur þeirra beggja hafa ekki mikla þolinmæði gagnvart tali um bækur, þær eru ómenntaðar og upptekn- ar af húsmóðurhlutverkum sínum. Arn- dís er reyndar öll af vilja gerð, en tíma- setningar Guðgeirs eru ekki alltaf heppi- legar og þannig rofna tengslin millli þeirra smátt og smátt, þó vissulega sé hjónabandið enn ástríkt. Regína heillast af bókunum þegar hún flytur í húsið og byrjar á því að draga þær allar úr skáp- um og dreifa um herbergi og gólf, gluggar í hitt og þetta og selur loks allt eða gefur. Bækur koma síðan aftur inn í húsið með Magna sem tekur við draumi afa síns um að verða rithöfundur. Þessi saga bókanna er eitt af fjölmörgum dæmum um þá margvíslegu þræði sem rekja sig milli kynslóða í Fórnarleikum, á hógværan og látlausan hátt. Óminnishegrinn Í þessu sjáum við líka kynslóðaminni – bæði í merkingunni að muna og hinni bókmenntalegu merkingu að eitthvað fyrirbæri skjóti endurtekið upp kollin- um. En minnið er eitt af því sem Álfrún vinnur með í verkum sínum og kom sér- staklega skýrt fram í síðustu skáldsögu hennar, Siglingin um síkin (2012). Þar, líkt og í Yfir Ebrofljótið (2001), er áhersl- an á það að muna og rifja upp, en aðal- persónur beggja bóka eru aldrað fólk sem er byrjað að gleyma. Hér er minnið tekið öðruvísi tökum, þó vissulega sé einskonar upprifjun til staðar í grúski Magna. Hverfulleiki minnisins er enn til staðar en nú er hann sýndur með því að tefla saman minningum ólíkra einstakl- inga sem hver man eftir sínu höfði. Þetta er sérlega áberandi í samskiptum Arn- dísar og Regínu, en Regína er afar ólík móður sinni og kennir henni að auki um hvernig fór fyrir föður hennar. Regína er ör og dramatísk, dálítið eins og faðir hennar, en Arndís er jarð- bundin og róleg. Fyrir utan minning- arnar um hvarf föðurins þá er helsta ágreiningsefni þeirra samband Regínu við barnsföður sinn, en hann er giftur maður. Regína platar mömmu sína og segir henni að þau séu gift, en Arndís uppgötvar svikin og getur ekki fyrirgef- ið dóttur sinni. Samskipti þeirra eru stirð, meðal annars vegna spurninga um minningar og talsmáta, en Arndís sér ekki ástæðu til að ræða hlutina mikið meðan hin öra Regína krefst meiri athygli. Þetta kemur vel fram í samtali sem þær mæðgur eiga (ekki) þegar Arn- dís tekur skyndiákvörðun um að heim- sækja dóttur sína og tengdason. Arndís er fyrirfram óörugg, hefur aldrei ferðast og kann illa við sig í ókunnu umhverfi þar sem hún talar ekki málið. Eftir góða máltíð hjá dóttur sinni hælir hún henni fyrir eldamennskuna „og bætti við að hún hefði bersýnilega lært sitt af hverju varðandi matargerð og kvaðst vona að það sama ætti við um annan lærdóm.“ Regínu sárnar og segir við mömmu sína: „Þú hefur aldrei haft trú á mér“ (27). – Það er ekki rétt, sagði Arndís og þar með var málið útrætt af hennar hálfu, lítið upp úr því að hafa að reyna að sýna fram á með rökum að hún hefði haft trú á Regínu alveg frá upphafi, trú á hæfileikum hennar og sjálfstæði sem stundum var fullmikið, að henni fannst. Hún hafði með ráðum og dáðum stutt hana til náms. En auðsætt var að Regína
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.