Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.12.2000, Síða 52

Tímarit lögfræðinga - 01.12.2000, Síða 52
hún skylduð til þess að hefja aftur framleiðslu umræddrar vöru? Niðurstaðan ræðst af því, hvort það hefði í för með sér meiri fjárútlát miðað við greiðslu skaðabóta. Ef þetta hlutfall nær ákveðnu marki skuldara í óhag, er talið rétt að leysa hann undan skyldu til efnda in natura, og láta hann þess í stað greiða efndabætur. Við hagsmunamat samkvæmt framansögðu verður að líta til þess, hvort byrði skuldarans eykst mjög verulega í samanburði við hagsmuni kröfuhafa af því að fá hina umsömdu greiðslu í hendur. Eins verður að taka tillit til eðlis samningsins og þeirra ástæðna, sem eru þess valdandi, að skuldari getur ekki efnt samninginn réttilega. Þá verður að líta til þess, hvort efndir in natura hafa í för með sér óhæfilegan kostnað og eyðileggingu verðmæta, þegar hægt er að finna aðra lausn, sem tryggir hagsmuni kröfuhafa jafn vel. Það er að sjálfsögðu einnig skilyrði fyrir því, að þessari reglu verði beitt, að hagsmunir kröfuhafa séu nægj- anlega tryggðir með þeirri leið, sem farin er. Engan veginn er sjálfgefið, að skaðabætur geti í öllum tilvikum komið í stað efnda in natura, og sjá um það til athugunar H 1972 904 (Áburðarverksnriðjan). H 1972 904. Þar voru málavextir með þeim hætti, að SK átti land austur í Laugardal. Hann leigði 3 lóðir úr landinu og seldi 7 lóðir, þ. á m. til Á. f samningi Á og SK var svofellt ákvæði: „ Fyrirhuguð er breyting á aðkeyrslu að landinu, þannig að vegurinn veður lagður á vestari bakka Eystri Stekkár. Taka kaupendur þátt í kostnaði við vegagerð þessa að jöfnu á móti þeim öðrum er veginn nota“. Þar sem SK hafði áður leigt tveimur aðilum landsvæði við Eystri Stekká, var eigi unnt að leggja veg upp árbakkann, nema með þeirra samþykki, en það fékkst ekki. Á krafðist þess, að SK yrði dæmt skylt að láta Á í té vegarstæði eftir nánari ákvörðun dómsins um staðsetn- ingu. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu, að SK væri skylt að láta Á í té vegar- stæði. Var ákveðið, að vegurinn skyldi liggja að nokkru um lönd tveggja sona SK, sem hann hafði leigt lönd löngu eftir að hann hafði selt landspilduna til Á, og var þeim talið skylt að þola vegarstæði. Þá var dæmt, að SK bæri að endurgreiða kostn- að, sem Á hafði haft af því að fá einn leigutaka til að samþykkja vegarstæði yfir land sitt. Vegarstæðið var ákveðið á uppdrætti, sem fylgir dóminum. Sömu sjónarmið og hér voru rakin geta átt við, þegar efndir in natura myndu leiða til óeðlilegrar skerðingar á hagsmunum og jafnvel athafnafrelsi skuldarans miðað við upphaflegar forsendur samnings. Er þá hugsanlegt, að kröfuhafi verði að láta sér nægja skaðabætur í stað efnda in natura. Hér má sem dæmi nefna ákvæði 15. gr. hsll., en þar segir, að spillist leiguhúsnæði fyrir upphaf leigutíma þannig, að það verði óhæft til fyrirhugaðra nota, fellur leigusamningur úr gildi. Leigutaki á þá ekki rétt til bóta, nema spjöllin séu sök leigusala sjálfs eða hann vanræki að gera leigutaka viðvart um þau. Ef leiguhúsnæði brennur og eyði- leggst í eldi eða vegna annars óhapps, fellur leigusamningurinn niður. Leigj- andinn getur þó krafið leigusala um bætur í þeim tilvikum, þar sem leigusalinn er samkvæmt almennum reglum ábyrgur, þ.e.a.s. þegar um sök hjá leigusala er 308
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148

x

Tímarit lögfræðinga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.