Gefn - 01.07.1871, Side 67

Gefn - 01.07.1871, Side 67
69 hafi verið; en það er auðsjáanlega sama hugmynd og Grotti, sem mól gull1); Sampo var festur með þrem rótum (eins og askur Yggdrasils) með níu lásum og slagbröndum (sbr. njarðlásar níu í Fjölsvm. 27) á níu faðma djúpi, og hug- myndin um hann er hvað eptir annað undin saman við eir; eg held að (eir)örvar-oddarnir hjá Herodotus svari til korn- fræjanna eða axanna í Sampo, og sagan annað hvort sé af- bökuð, eða hafi verið til í fieiri myndum. Síðan fóru þeir Wainamoinen Ilmarinen og Lemminkainen og ræntu Sampo aptur úr Pohjola, og þá datt hann í sjóinn og brotnaði í mola, og síðan segja Finnar að evmd sé í Lapplandi. Ca- strén 2j heldur að nafnið sé komið austan úr Asíu, því Món- golar kalli elstu Búdda-kyrkju »Sampo«, og annars segir hann það hljóði á Tíbeta-máli Sang-fu og þýði lind bless- unar eða gæðalind; eg minni á undratré eða Mímameið Inda og Tíbeta, sem nefnist Zampu, og nafn Búdda Saman og Sampu3); og Djambu, Jambu er goðafæða hjá Indum, og þaraf kalla þeir Indíaland Djambu-Dvipa eða Jambu- dvipa, hið sægirta aldin guðanna. Eg held þetta sé líka sama orðið og það nafn sem aðalfljótið í Tíbet heitir og er margvíslega ritað á kortum og bókum: Tsanpu, Tsampu, Dzang-bo-tschu, Dzang-Bot-Tsju, Yaru-zzang-bo-tsiu; þetta Tsanpu Tsampu Dzangbo DzangBot zzangbo svarar til Sang- fu og Sampo4); þessari á er ýmist blandað saman við Bra- ') Sama hugmynd, en með öðru móti, er það þegar Otus og Efi- altes, Aloeussynir, létu Ares í eirkelil: Ares er styrjöldin og þeir eru kraptar og auður jarðarinnar, akuryrkjan, og „só korn- frjóa jörð“ hafði alið þá og magnað; þar sigrar auðurinn styr- jöldina og veitir frið og sælu. (Hom. Od. XI. 305. II. Y. 385). J) Finsk Mythol. 270. 262—63. 3) N. M. Petersen, Nord. Mythol. 131. F. M. Eddalæren II. 173. 631. 632. cf. Lex. mythol. 867. 4) Kambyses hét fljót á Indíalandi; svo hét og einn af Gangár- ósum (Ptol.).

x

Gefn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Gefn
https://timarit.is/publication/93

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.