Réttur


Réttur - 01.02.1928, Blaðsíða 120

Réttur - 01.02.1928, Blaðsíða 120
122 GALDRA-LOFTUR [Rjettur völd á sama hátt, sem unnið var. Efndanna varð vant á góðs framkvæmdum. Eigi er ólíklegt, að Jóhann Sigur- jónsson hafi þegar í upphafi ófriðar skilið svo, að dýpsta hvöt ófriðarins væri valdagirni stórþjóðanna. Pá sást, að »bók máttarins« er ekki bók réttarins. Öll heilög vé lífsins og griðastaðir voru þá girndaræði ötuð, eins og Hólakirkja af Galdra-Lofti, er hann þuldi þar særingar sínar. Stórþjóðirnar virtust þá vel á veg komnar að eyða hver annarri með þvi valdi, er aukin kunnátta eða svarti-galdur vísindanna veitti þeim. Pá mátti sjá freistingar valds og kunnáttu, ef því fylgdi eigi vald á valdinu, og mannúð og ytri menning yxi eigi að sama skapi. Pótt Jóhann hafi, ef til vill, samið mestan hluta Galdra-Lofts fyrir byrjun stríðs, gat hergnýrinn orkað áritið og lífsskilning þess. Ef til vill gerist einhver til að fræða um áhrif ófriðarins á Jóhann og Galdra-Loft. Stjórnmálaleg valdabarátta er annars ekki meginás Galdra-Lofts. Hún er að mínu hugboði, djúptækari og víðtækari, sú valdagirni, sem skáldið hugðist skýra og sýna í Oaldra-Lofti. En eigi er auðskorið úr, hve víðtæka valdabaráttu merkja á glíma Galdra-Lofts fyrir Rauðskinnu og töframætti þeim, er tangarhald á þeirri galdrabók veitti. Er eigi ósennilegt, að öðlast megi á þessu efni skýrari skilning, ef skjöl Jóhanns og ýmis gögn og skil- ríki um hann verða birt. En ekki sakar, að hugsanlegum skýringum sé skotið að góðfúsum lesöndum. Rótt þær reynist heilaspuni einn, geta þær vakið til íhugunar. Slíkt getur skapað nýrri og réttari skilning en áður drottnaði. En hér, sem annarstaðar, er »skylt að hafa það heldur, er sannara reynist«. Menningarbarátta vestrænna þjóða er, að einu leyti, valdabarátta. Hún er barátta, með vísindum og vélabákn- um, brögðum og eigingirni, fyrir valdi á öflum náttúr- unnar og veraldlegum auði, valdi þjóðar yfir þjóð, stéttar yfir stétt, manns yfir manni. Er Galdra-Loftur ekki líkamning á báráttu manna og þjóða fyrir völdum á ytri
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126

x

Réttur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Réttur
https://timarit.is/publication/319

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.