Skírnir - 01.12.1918, Blaðsíða 68

354
Frá Frakklandi, 1916—1917
[Skirnir
særður, tveir enn á vígvellinum og sá yngsti ekki enn nógu gam-
all. Og meöan við stóðum þarna, kom faðirinn, gamall bóndi, með
yngsta souinn. Hann var ekki alveg í sama hug og gamla konan
og ekki eins rólegur; honum virtist að menn væru nú á dögum'
engu betri en des bétes féroces (villidýr). Og sannast aö
segja var bændaöldungsspeki hans eins miklu æðri en keisaranna
og stjórnarerindrekanna eins og líf hans var æðra en þeirra. Ekki
langt frá þessum litla búgarði er sá staður, sem fremur öllum öðr-
um í þessu fjalllendi vekur fegurðartilfinningu manns og hugleið--
ingar. Þar stendur gamalt klaustur, yndislegt og afskekt við fjalls--
rætur og lykja hæðir um. Nu er það haft fyrir búgarð. Á því
er ein gluggarós, smágerð eins og kongulóarvefur væri ofinn í stein-
virkið. Þangað höfðu gömlu munkarnir leitað, tii þess að vera
lausir við deilurnar í aðaldalnum og brotsjóa baráaganna. Mátti-
enn sjá menjar hins friðsæla lífs þeirra, fiskitjarnir og akur, seni'
enn var í rækt. Hefðu þeir lifað á þessum dögum, þá hefðu þeir
verið í stríðinu, barist eða borið særða menn af vígvellinum, eins-
og prestar Frakklands, sem mér er sagt að ellefu þúsund sóu fallnir
af — eg vona að það só ekki satt. Svona fer heiminum fram.
Ríki himnanna kemur!
Yór vorum í þorpinu daginn sem liðsmennirnir 1918 fengU'
fyrstu tilkynninguna um herþjónustu. Daprar voru mæðurnar, sem
horfðu á syni sína ganga um strætin með merkjum og söng til að
sýna, að þeir væru teknir gildir og væru reiðubúnir að gerast fall-
byssufæðá. Eg þori að segja að ekki einn einasta þessara piita
langaði í hjarta sínu til að fara. Þeir hafa séð of marga af bræðr-
um sínum koma aftur vígslitna, og saknað of margra sem aldrei
koma aftur. En þeir voru engu ókátari en nýliðarnir, sem vór sá-
um vorið 1913 í Argelós í Pyreneafjöllum, er fóru með söng og.
hávaða daginn, sem þeir voru skráðir.
Það var fleira, sem minti oss og iitla þorpið, á blóðrauðu lín-
una, sem dregin er á landabróf Frakklands. Á spítalanum okkar
voru menn frá herjuðu löndunum, án allra fregna um konur BÍnar
og fólk, er múrað var inni bak við járntjaldið. Einstöku sinnum
barst þó einhver fregn til þeirra og áhyggjunum lótti ögu frá
hjartanu; þeim stökk bros einn eða tvo daga. Einn var hjá okk-
ur með lamaða fætur, er allan daginn sat við að flótta mislita-
þræði og tefla skák. Alt hans fólk — kona, faðir, móðir, systur
— öll voru þau á valdi Þjóðverja. Lengi má leita til að finna-
svo góðan dreng, og dæmalaust var haun þakklátur og geðprúður,,