Skírnir - 01.12.1918, Side 81

Ritfregnir.
íslenzknr sagnaskáldskapar. — Ekki fyrir alls löngu ti5
grein í Kristeligt Dagblad, þar sem sagt var fullum fet-
um, að íslenzkar bókmentir gætu ekki þrifist, nema íslendingar
rituðu á dönsku og nytu stuðnings Dana! — Nú liggja til þesa
svör þessi: íslendingar, er semja ö 11 rit sín á dönsku og ekki
jafnframt semja eða þýða þau á íslenzku, eru d a n s k i r rithöf-
undar, dönsi skáld, jafnvel þó þeir sóu fæddir »úti á íslandi«,
og ritverk þeirra eru eign danskra bókmenta. Ef íslendingar
semdu allir eða þá flestir rit sín á dönsku, myndi ekki lengur vera
hægt að tala um fsienzkar bókmentir.
En sem betur fer er ekki svo. íslendingar í Kaupmannahöfn,
er yrkja á dönsku, þyða (eða láta þýða) flest skáldrit sín á íslenzku,
og langflest íslenzk skáld semja skáldrit sín á íslenzku. íslenzkar
bókmeutir þrífast ágætlega, og er það meira að segja mikill gróður
í þeim sem stendur. Það er nú reyndar engin furða, þótt þeir, sem
þekkja ekki til, eigi ilt með að skilja hið bókmentalega ástand með
eins lítilli þjóð og íslendingar eru. Sá, sem kunnugur er ástæð-
unum, verðui þó að dást að því, hve miklu góðu þessi þjób getur
afkastað bæði í skáldskap og vísindum — án stuðnings að utan.
Vitaskuld eru íslenzkar bókmentir höfundum sínum engar gull-
námur, þó bækur sóu hór yfirleitt dýrari en annarstaðar. En
það sýnir því meir hugsæi og andlegan þroska íslenzkra höfunda
og lesenda, að það skuli samt vera hægt að koma eins mörgum
bókum á markaðinn.
Mest kveður sem stendur að sagnaskáldskapnum í bókmentum
íslendinga. Þar sem áður voru eintóm ljóbmæll, kemur nú á hverju
ári ein suáldsagan eftir annari, og ekki elngöngu frumsamdar sög-
ur, heldur líka ekki allfáar þýðingar.
Nú í suraar hafa þegar komið út fjórar sögur, sem eru allar
merkilegar, og von kvað vera á fleirum í haust.