Kirkjuritið - 01.10.1971, Blaðsíða 51

Kirkjuritið - 01.10.1971, Blaðsíða 51
oss er lirið sem forna og merka ^enningarþjóð, en ekki siðlausa villi- menn eða skrœlingja. Það er skylda ' er nú lifum, að varðveita þessi f|0re9g og fœra þau heil og óskert rarr> á leið til komandi kynslóða. En hvers vegna varð hér gullaldar- .. . ' þióðlífsmenningu vorri, svo , aa vér erum í senn öfundaðir PVÍ og dóðir fyrir það? Hvaða v lh átti þar drýgstan hlut að? Hver I ar sa aflgjafj og |ýsikyndill, er gerði . Qnd að andlegu stórveldi ó 11. og ¦ old? Svarið er auðvelt. Þar var öftl 'an a^ yer^[ °9 kristin trú, er j ° ist lögfestingu hér um órið , ¦ Mun þess nú freistað að gera ^°kkra grein fyrir því, hvern þátt ,'rkÍa Krists árti í því að skapa hér einstœðu og dýrmœtu menningar- mceti. Enginn er þess kostur að ^era efni þessu itarleg skil í stuttu a '• Verður því stiklað á stóru, dreg- ^ ram ; dagsljósið stœrstu atriðin andi kirkjuleg áhrif á menningu menntun þjóðarinnar á þessu Q tímabili kristninnar í landinu. 'v\un K' i , Pa koma í Ijós, að kristin kirkja ,.r la9T trausta steina í þann grunn, er öl| menning vor grundvallast ó. (-, I ina Pá fyrst fjallað um þátt kristn- AAeQr Var°andi lestur og bókiðju. f|ut nP°rri þeirra manna, er hingað hy||tUSt ril 'andnáms í upphafi, að- þeSsUSt heiðin trúarbrögð. Má skipta þriá fi ðnu landnámsmönnum í T'lbáft ° ' fysta lagi þeir, sem 'aqj u œsi' Truou á ýmis goð. í öðru peir- er trúðu á landvœtti og í þriðja lagi þeir menn, er trúðu á mátt sinn og megin. Allir voru þessir forfeður vorir ólœsir og óskrifandi, enda mun það vera óhrekjanleg stað- reynd, að bókiðja og bóklestur verða fyrst til með komu kristninnar til landsins. í heiðnum tíma var um kvœða- og Ijóðlist að rœða meðal ýmissa germanskra þjóðflokka, er varðveittust í munnlegri geymd frá einni kynslóð til annarrar, en alger- lega er óvíst, að nokkuð hafi verið ritað hér, fyrr en ritöldin hefst í upp- hafí 12. aldar. Tíl greína gceti e. t. v. hafa komið notkun rúnaleturs, en ekkert verður um það sagt með vissu. Það, sem tíðahvörfum veldur í sögu íslenzkra bókmennta er skráning lag- anna undir fyrirsögn Bergþórs Hrafns- sonar, lögsögumanns, er fram fór að Breiðabólstað í Vesturhópi hjá Haf- liða Móssyni veturinn 1117—18, hin svokallaða Hafliðaskrá. Skylt er að geta þess, að prófessor Einar Ólafur Sveinsson telur þó hugsanlegt, að áður hafi verið skróðar helgar þýð- ingar, tiundarlög og œttartölur, en um það verði ekkert fullyrt. Liklegt er og reyndar óhugsandi annað en að klerkar hafi ritað lögin niður og gera verður ráð fyrir því að helztu rit- höfundar 12. aldarinnar hafi verið andlegrar stéttar menn. Þeir einir voru skrifflœrðir. Þannig ótti kirkja Krists frumkvœð- ið að því, að gullöld íslenzkra bók- mennta rann upp, en bókmenntir þess tíma eru taldar eitt mesta afrek norrœnna manna á miðöldum. Skerf- ur kirkjunnar verður ennþó stœrri, þegar þess er minnzt, að andlegrar stéttar maður er talinn faðir íslenzkrar 49
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Kirkjuritið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Kirkjuritið
https://timarit.is/publication/443

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.