Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.03.1966, Page 36

Tímarit Máls og menningar - 01.03.1966, Page 36
Tímarit Máls og menningar ófullburða mannlíf, í svo rotnu þjóðfélagi, að ég held ekki að við slík skil- yrði geti list haft neina þýðingu nema hún brj óti niður í von um að takist að reisa eitthvað annað og betra upp af rústunum. Við lifum á hættulegum tím- um og hver maður virðist í sálarháska: Það er ekki hægt að dútla við að búa til handa mönnum fallega formúlu . ..“ „Þessar aðstæður kalla á ádeilubók- menntir. Og gott ef vegur þeirra er að hækka á íslandi — án allrar skipulagn- ingar, af sjálfsdáðum. Þær þurfa auðvitað ekki að vera ólistrænni en aðrar bókmenntir. Þær eru einfaldlega meira en listrænar, spanna fleiri víddir.“ Og síðar eftir að bókin hefur fengið sína dóma áréttar hann þetta sj ónarmið í viðtali við Frjálsa þjóð (23. des. sl.): „Að skrifa svona skáldsögu er auð- vitað fyrst og fremst til að hafa áhrif á samfélagið — það líf, sem lifað er. Undirrótin er náttúrulega óánægja, andúð — jafnvel beizkja — og þrá eftir einhverju hetra — og fegurra . .. einfaldlega einhverju heilbrigðara.“ „Það hlaut að koma að því að einhver gerði skyldu sína gagnvart sjálfum sér, hók- menntunum og samfélaginu. Tíminn kallaði á það sjálfur. Ég segi fyrir mig persónulega: Ég get alveg eins gengið út og hengt mig og að hlýða ekki því kalli.“ Það er gaman að heyra að byltingin er aftur komin á dagskrá hjá þessum skáldum: „að velta í rústir og byggja á ný“, eins og Einar kvað. Hún er eitt af því sem menn héldu að væri úr sögunni, eins og ádeilan, eins og hug- sjónin. Nú heyrist um hana úr öllum áttum. Og yngstu skáldin á íslandi taka enn á ný að heyra brimhoða hennar. Það sem gerzt hefur er einfaldlega þetta: sú yfirstétt sem sló eign sinni á lýðveldið hefur með stjórn sinni undangengna áratugi skarað þeim glóðum elds að höfði sér, að skáldin kveða upp úr. Og ekki lengur þau ein. Útgefandi þessara rithöfunda, Ragnar Jónsson í Smára, sem fylgt hefur verkum þeirra einarðlega eftir, tekur í sama streng. Hann segir (í Morgunbl. 3. febr. sl.): „. . . Að sjálfsögðu eru það þjóðernismálin, sem nú eins og endranær knýja ábyrga menn til að heimta heiftarlegust reikningsskil og leggja skáldum sín- um til efnið í innhlásinn reiðilestur yfir þeim stjórnarvöldum, sem að almenn- ingsdómi eru varasömust alls í skiptum sínum við þjóðina . . . Það, að sáhópur manna sem stóð að andstöðunni gegn stækkun sjónvarpsstöðvarinnar, sé ekki metinn til jafns við nokkra herstöðvadáta, og allur heilbrigður þjóðarmetn- aður látinn gersamlega víkja fyrir hégómlegum lífsþægindum hinna síðar- nefndu, er hlygðunarlaus ósvífni sem seint mun verða fyrirgefin. Að sinni hlýtur meginbarátta allra þjóðhollra manna, jafnt rithöfunda, listamanna sem annarra, að snúast um endurheimt íslenzks sjálfstæðis úr höndum herstjórn- arinnar í Keflavík og varnarliðs hennar hér á heimavígstöðvunum.“ í ræðu 26
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.