Skírnir

Ukioqatigiit
Ataaseq assigiiaat ilaat

Skírnir - 01.09.1988, Qupperneq 220

Skírnir - 01.09.1988, Qupperneq 220
426 EGILL EGILSSON SKÍRNIR Það þarf engar rannsóknir lesandans til að sannfærast um hina miklu vinnu, heimildaleit og úrvinnslu sem liggur að baki verkinu. En höfundur vísar þeim greiða leið sem hefði á slíku tök, með að gera skýra grein fyrir heimildum. En þrátt fyrir mikla leit og úrvinnslu hlýtur meginverkið að felast í að skapa hina (í meginatriðum) stórfróðlegu og heillandi mynd sem raun ber vitni. Ekki hefur aðeins þurft að velja efni og hafna, heldur einnig að spinna úr heimildunum skemmtilegan og sannfærandi söguþráð með til- vísun til samtíma okkar og tengsla út fyrir heim vísindanna. Gleggst kemur þetta fram í þeim hluta sem fjallar um Galíleó Galíleí. Enda er það sá þáttur vísindasögunnar þar sem kemur skýrast fram að um er að ræða völd, sem ég vil nefna veraldlegs eðlis. I hinum óhlutlæga frásagnarhætti kemur skýrt fram dálæti höfundar á persónunni, enda er þessi þáttur verksins skemmti- legastur að hinum ólöstuðum. Frásögn svo víðtæks efnis hlýtur að vera hæg og með útúrdúrum frá meginþræði. Stíllinn minnir nokkuð á hina hægu streymandi ættarsögunn- ar, enda viðfangið enn víðtækara. Allt er þetta höfundi ljóst, og meginþætt- ir frásagnaraðferðar hans þannig við hæfi. Stíllinn er langdreginn, máls- greinar langar, aukasetningar tengdar við aukasetningar, og atviksorð not- uð mjög. Höfundur felur sig ekki að baki neinnar vísindalegrar hlutlægni, leynir í engu nærveru sinni og afstöðu. Þannig erum við einnig óbeint minnt á að um er að ræða huglægt mat á vísindagrein, sem hefur að líkind- um fengið sjálf á sig of hlutlægan blæ í samfélagi okkar. En fátt kemur skýr- ar fram í verkinu en að vísindi séu verk dauðlegra manna og gerð þeirra háð þeim og því samfélagi sem þau verða til í. Þar með hefur mig borið að helstu vanköntum þessa verks. Málið er myndauðugt og skemmtilegt lengst af, og fjölbreytilegt, svo sem efnið gef- ur tilefni til (t.d. virðast mér stílfæringar í átt til eldra máls ágætar). En á skortir að höfundur vari sig á þeim gryfjum sem fylgja svo myndauðugu og fjölbreytilegu málfari. Lítum nánar á þetta: Hinn háfermdi stíll langra samsettra málsgreina er við hæfi - en farið er yfir markið á nokkrum stöðum svo að stingur í augun. Dæmi: „Með athugasemdum Newtons um það, hvernig hin nýja hreyfing sem kraftur- inn veldur bætist við þá hreyfingu sem hluturinn hefur fyrir, er fengin glögg skýring á hinum ýmsu tilvikum í hreyfingu kasthluta.“ Textinnhefst á forsetningarlið, síðan er aukasetningu prjónað við aukasetningu, en aðal- setningin í lokin (bls. 280). „. . . kannski hefur það bara verið hrein ogskær heimþrá sem . . .“ (bls. 123). Þetta kalla ég einskæra dönskuslettu. Þetta fel- ur einnig í sér dæmi þess að höfundur hefði mátt temja sér knappari stíl að ósekju: Oft kemur fyrir orðalag eins og „Það var Newton sem tók . . .“ í stað: „Newton tók . . .“. Ég get ekki að því gert að svona orðalag minnir mig á skandínavíska langhunda, og ber mikið á þessari tilhneigingu meðal íslenskra fræðimanna almennt. I sömu veru er orðalagið „ganga fyrir sig“, „í millitíðinni," „klókt“ í stað „viturlegt", o.fl. Mönnum kann að finnast hart dæmt, og að ég sé að fara fram á að höf-
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164
Qupperneq 165
Qupperneq 166
Qupperneq 167
Qupperneq 168
Qupperneq 169
Qupperneq 170
Qupperneq 171
Qupperneq 172
Qupperneq 173
Qupperneq 174
Qupperneq 175
Qupperneq 176
Qupperneq 177
Qupperneq 178
Qupperneq 179
Qupperneq 180
Qupperneq 181
Qupperneq 182
Qupperneq 183
Qupperneq 184
Qupperneq 185
Qupperneq 186
Qupperneq 187
Qupperneq 188
Qupperneq 189
Qupperneq 190
Qupperneq 191
Qupperneq 192
Qupperneq 193
Qupperneq 194
Qupperneq 195
Qupperneq 196
Qupperneq 197
Qupperneq 198
Qupperneq 199
Qupperneq 200
Qupperneq 201
Qupperneq 202
Qupperneq 203
Qupperneq 204
Qupperneq 205
Qupperneq 206
Qupperneq 207
Qupperneq 208
Qupperneq 209
Qupperneq 210
Qupperneq 211
Qupperneq 212
Qupperneq 213
Qupperneq 214
Qupperneq 215
Qupperneq 216
Qupperneq 217
Qupperneq 218
Qupperneq 219
Qupperneq 220
Qupperneq 221
Qupperneq 222
Qupperneq 223
Qupperneq 224
Qupperneq 225
Qupperneq 226
Qupperneq 227
Qupperneq 228
Qupperneq 229
Qupperneq 230
Qupperneq 231
Qupperneq 232

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.