Tímarit Máls og menningar - 01.02.2011, Page 17
A ð l e s a T í m a n n o g va t n i ð
TMM 2011 · 1 17
búi sér sinn eigin sjálf stæða heim. Við skynj um þann veru leika fyllilega
og getum lýst honum þó hann sé utan okkar raun heims. Til þess þarf að
lesa ljóðið bókstaflega.
Die ferne Geliebte
Nokkrum mánuðum á eftir átjánda ljóði Tímans og vatnsins birtist í
Tímariti Máls og menningar 2/1944 ljóð sem bar heit ið „Sólskin“.
Tíminn og vatnið 2
Sólin,
sólin var hjá mér,
eins og grannvaxin kona,
á gulum skóm.
Í tvítugu djúpi
svaf trú mín og ást
eins og tvílitt blóm.
Og sólin gekk
yfir grunlaust blómið
á gulum skóm.
Ljóðið er ástarelegía, ein af mörgum slíkum í Tímanum og vatninu,
formið þrjár þríhendur með því tilbrigði að fyrsta orðið er tvítekið. Hið
staka orð í upphafi – Sólin – er einskonar hugsað tal, það býr yfir til-
finningagildi sem litar ljóðið allt og kemur auk þess í veg fyrir að fyrsta
fulla línan standi stuðla laus. Sólin var hjá skáldinu, segir ljóð ið, og hún
var eins og grannvaxin kona. Eða má kannski – spurði Sigfús Daðason
– lesa ljóðið sem mynd hverfingu: Hjá skáld inu var kona sem var því sem
sólin?28 Ef þannig er lesið sker ljóðið sig úr öðrum ástarelegíum bálks ins
að því leyti að í upphafi lýsir það nánd konu en ekki tregaðri fjarvist.
Ljóðið er samfelld mynd sem ef til vill má þá lesa svo: Ljós sólarinnar/
konunnar hafði færst yfir á blómið/skáldið, sem elskaði hana skil-
málalaust, en síðan hélt hún göngu sinni áfram og hvarf skáldinu.
Fimmtánda ljóð fjallar á hinn bóginn alfarið um die ferne Geliebte
sem Hann es Pétursson kallaði svo – hina elskuðu sem er fjarri.29
Elegíurnar í Tímanum og vatninu eru á með al tær ustu og feg urstu ástar-
ljóða tung unnar. Fráleitt er að tala um að slík ljóð flytji ekki merk ingu
þó að megin aðferð þeirra felist að sönnu í að vekja hug hrif.