Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.2011, Síða 54

Tímarit Máls og menningar - 01.11.2011, Síða 54
J ó n B a l d v i n H a n n i b a l s s o n 54 TMM 2011 · 4 þjóða og afgangsins af mannkyninu. Tímaritið vitnaði í rannsókn, sem The Economic Policy Institute í Washington D.C. birti nýlega, þar sem kannað var hlutfall meðaltekna hinna ríku annars vegar og „botnlagsins“, þ.e. 90% þjóðarinnar, hins vegar, á aldarfjórðungstímabili (frá árinu 1980 til ársins 2006). Við upphaf tímabilsins þénuðu 1% hinna ríku tíu sinnum meira en afgangurinn af þjóðfélaginu. Aldarfjórðungi síðar, eða árið 2006, þénuðu þeir 20 sinnum meira en hinir. En þegar kemur að hinum ofurríku – sem flokkast undir 0,1% fram­ teljenda – þá reyndust tekjur þeirra við upphaf tímabilsins vera 20 sinnum meiri en tekjur 90% framteljenda, en voru orðnar 80 sinnum meiri undir lok þess. Á sama tíma hafa laun millitekjufólks og lág­ tekjufólks staðnað vegna áhrifa tæknibreytinga, alþjóðavæðingar og hnignandi áhrifa verkalýðsfélaga. Hollenski hagfræðingurinn Jan Pen hefur dregið upp mynd til að lýsa ójöfnuðinum, sem Economist vitnar til. Ímyndum okkur að líkamleg hæð einstaklinga sé hlutfallsleg við tekjur þeirra þannig að meðaltekjumaður birtist okkur í meðalhæð. Ímyndum okkur svo að allir fullorðnir ein­ staklingar meðal amerísku þjóðarinnar gangi fram hjá okkur, í stighækk­ andi hæð, á einni klukkustund. Jan Pen lýsir skrúðgöngunni svona: Þeir sem fyrst ganga fram hjá, eigendur fyrirtækja sem rekin eru með tapi, eru ósýnilegir; höfuð þeirra eru neðanjarðar. Síðan koma hinir atvinnulausu og fólkið á lægstu laununum – sem birtist okkur sem dvergar. Eftir hálftíma skrúðgöngu ná þeir sem fram hjá ganga venjulegu fólki aðeins í mitti … Það líða nærri 45 mínútur áður en við sjáum fólk af eðlilegri stærð. En á lokamínútunum sjáum við risa storma fram hjá. Þegar sex mínútur eru eftir af klukkustundinni, eru risarnir orðnir á fjórða metra háir. Þegar 400 hinna ríkustu ganga fram hjá (billjónerarnir skv. Fortune 500) rétt í blálokin, samsvarar hæð hvers þeirra um þremur komma tveimur kílómetrum. Þetta er ekki beinlínis fjölskyldumynd af landi jafnréttisins, þar sem sömu leikreglur gilda fyrir alla í lífskjarakapphlaupinu, eða hvað? Það má merkilegt heita, að faðir Bills Gates, sem telst vera annar ríkasti maður heims, og Warren Buffet, sá þriðji ríkasti, hafa tekið höndum saman um að berjast fyrir því að erfðafjárskattur verði endurreistur í Bandaríkjunum (en hann var afnuminn í forsetatíð Bush yngra). Þeir segjast ekki vilja sjá ameríska drauminn afskræmdan með þeim hætti, að „allsráðandi peningaaðall“ hafi kastað eign sinni á samfélagið með gögnum þess og gæðum. En svona er þetta nú samt. Jafnvel hin gömlu og stéttskiptu þjóðfélög erfðaaðalsins í Evrópu eru nú orðin meiri jafn­ aðarþjóðfélög heldur en hið fyrirheitna land ameríska draumsins.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.