Þjóðarbúskapurinn

Issue

Þjóðarbúskapurinn - 01.08.1983, Page 70

Þjóðarbúskapurinn - 01.08.1983, Page 70
Búskapur hins opinbera Ríkisfjármál. Framvinda A-hluta ríkisfjármálanna á árinu 1982 var fremur hagstæð þegar á heildina er litið. Samkvæmt áætlunum fyrir árið 1982 hefur orðið rekstraraf- gangur þriðja árið í röð. Jafnframt hefur greiðsluafkoman orðið hagstæð fjórða árið í röð. Verulegum hluta af greiðsluafgangi ríkissjóðs hefur verið varið til þess að bæta stöðu ríkissjóðs við Seðlabankann, enda hafa skuldir ríkissjóðs við Seðlabanka farið lækkandi á undanförnum fjórum árum. Undanfarin ár hafa tekjur og gjöld ríkisins sem hlutfall af þjóðarframleiðslu farið vaxandi. Árin 1979-1981 lét nærri, að hlutfall tekna af þjóðarframleiðslu væri um 30%, samanborið við um 27% næstu árin þar á undan. Hlutfall heildarútgjalda ríkisins af þjóðarframleiðslu hefur verið sveiflukenndara. Þannig var meðaltal áranna 1979-1981 rétt rúmlega 29%, eða heldur hærra en nokkur næstu ár á undan, þegar hlutfallið var að meðaltali um 28%. Þótt þessar tölur bendi þannig til vaxandi umsvifa ríkisins í þjóðarbúskapnum á allra síðustu árum, ber einnig að hafa í huga, að á þessum árum hefur aukning þjóðarfram- leiðslu heldur slaknað samanborið við fyrri ár. Engu að síður sýnir A-hluti ríkisreiknings samkvæmt gildandi uppgjörsvenjum vaxandi ríkisumsvif að und- anförnu. A-hlutinn sýnir aðeins hluta ríkisumsvifanna, en þau eru í reynd töluvert meiri en þar kemur fram. Einkum skortir á, að lántökur ríkissjóðs komi fram í núverandi uppgjöri. Ríkisbókhaldið hefur hins vegar gert upp ríkisfjármálin hér á landi árin 1972 til 1981 eftir samræmdri uppgjörsaðferð Alþjóðagjaldeyris- sjóðsins. Helstu breytingar miðað við núverandi uppgjör ríkisreiknings eru þær, að skiptingu í A-hluta og B-hluta er breytt og tekin upp skipting á opinbera stjórnaraðila, ríkisfyrirtæki og opinberar peningastofnanir. Reikningar allmargra B-hluta stofnana eru færðir með núverandi A-hluta, en aðrir annað hvort með ríkisfyrirtækjum eða fjárfestingarlánasjóðum. Þá færist öll endurlána- starfsemi ríkissjóðs í A-hluta ólíkt því sem nú er. Ennfremur er þetta uppgjör á greiðslugrunni, þ. e. miðað við þær tekjur og þau gjöld, sem greidd eru hvert ár. Þetta uppgjör gefur þannig á margan hátt betra yfirlit yfir ríkisfjármálin en nú fæst, auk þess sem það gefur færi á samanburði við ríkisfjármál annarra þjóða. í hinu nýja uppgjöri verða bæði tekjur og gjöld hærri en í núverandi uppgjöri og fyrir árin 1972-1981 er munurinn að meðaltali rúmlega 2% í útgjöldum, en tæplega 4% í tekjum. Samkvæmt hinu nýja uppgjöri hafa ríkisumsvifin í víðari skilningi að vísu aukist á síðustu árum, en þó heldur minna á þennan mælikvarða en samkvæmt hinu hefðbundna ríkisreikningsuppgjöri og á það einkum við um tekjur.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164

x

Þjóðarbúskapurinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðarbúskapurinn
https://timarit.is/publication/1367

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.