Úrval - 01.04.1955, Blaðsíða 82

Úrval - 01.04.1955, Blaðsíða 82
80 ÚRVAL, staði, tíma eða atvik. Hundur, sem hefur lært að opna hurð, ruglast oftast ef snerillinn er fluttur til hinnar handarinnar á hurðinni. Einnig verður hund- ur, sem getur opnað hurð, að læra það að nýju ef hann á að opna aðra hurð, sem er öðru vísi að lögun og útliti en hurðin sem hann lærði á. Ef maður skiptir um unga í tveim hreiðrum silfurmáfa fá- um dögum eftir að þeir komu úr eggjunum, láta máfarnir sem ekkert sé, en ef ungarnir eru eldri en fimm daga, ráðast máf- arnir á þá og höggva þá til bana. Er raunar merkilegt, að máfarnir skuli þekkja unga sína, sem í augum mannanna eru allir nákvæmlega eins. Til eru ýmsar furðulega frá- sagnir um hæfileika dýra til að læra, sem eru í algerri mótsögn við það sem sagt er hér að fram- an. Þannig er t. d. frásögn amerísku hjónanna Hayes af simpansaunganum Vicki, sem alizt hefur upp á heimili þeirra og lært ýmsa mannasiði: hann gengur örna sinna á klósetti, kveikir ljós og hefur jafnvel lært að tala! Talkennslan er nú kapítuli út af fyrir sig. Þegar Vicki byrjaði að segja „A,“ lokaði Hayes vörum hans, eins og þegar maður segir „m,“ og þá sagði Vicki „mamma.“ Honum var nú gefið að borða í hvert skipti sem hann sagði mamma. Á sama hátt lærði hann að segja pabbi. Þriðja orðið sem hann lærði var ,,cup“ (bolli). Hann átti sjálfur til k og p hljóðin, og svo var honum sýndur bolli og orðið ,,cup“ sagt við hann í hvert skipti sem hann átti að fá að drekka. Hann lærði einnig að segja ,,up“ (upp). Svo virtist sem hann skildi orðin rétt, en þó ekki allt- af. Þau hjónin segja að hann skilji 50 orð. Þegar sagt var við hann: „Hlustaðu á arm- bandsúrið,11 þá lagði hann eyrað að úrinu. Þegar sagt var: „Slökktu ljósið,“ gekk hann að rofanum og sneri honum. En ekki fylgir sögunni hvort þess hefur verið gætt að viðbrögð simpansans séu ekki annað en svör við litlum, óafvitandi hreyfingum fósturforeldranna, eins og vitað er að mörg cirk- usdýr gera, eða hvort þau eru svör við sérstökum raddhreim eins og oft er hjá hundum. Líklega er frú Hayes orðin vonlaus um að Vicki geti lært að tala af skynsemi. Afrek Vickis eru — eins og sýningar- atriði cirkurdýra — árangur- inn tamningar (dressur); það er ekki um að ræða neitt sem dýrið finnur sjálft upp á. Flest í atferli mannanna er lært, en fleira er þó sennilega meðfætt en almennt er álitið. Erfitt er að fá úr þessu skorið, því að ekki er hægt að gera tilraunir á mönnum, halda börn- um einangruðum árum saman, eins og hægt er að gera við dýr. Hinar þrálátu furðusögur um
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116

x

Úrval

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.