Morgunblaðið - 13.03.1999, Blaðsíða 40

Morgunblaðið - 13.03.1999, Blaðsíða 40
40 LAUGAKDAGUR 13. MARZ 1999 ver Cafe Það hafa fáir staðir notið jafn gífurlegra vinsælda í London undanfarin ár og River Cafe í Hammersmith. Steingrímur Sigur- geirsson fjallar um River Cafe og ræðir við matreiðslumann staðarins, Peter Begg, sem er gestakokkur á La Primavera til 17. mars. RIVER Cafe í Hammersmith í London hefur á undanförn- um árum unnið sér sess sem einhver umtalaðasti og vin- sælasti veitingastaður Bretlands líkt og öllum þeim sem fylgjast með um- fjöllun breskra fjölmiðla ætti að vera ljóst. Það voru vinkonurnar Ruth Rogers og Rose Gray sem opnuðu staðinn í ónotaðri vöru- skemmu árið 1987 eftir að Rose hafði rekið Nell's Restaurant í New York um skeið. Þær byrjuðu frá grunni, hvorug þeirra er lærður kokkur, og fyrst í stað var River Ca- fe einungis opið í hádeginu og þjón- aði aðallega eiginmanni Ruth, arki- tektinum Richard Rogers, og starfs- fólki hans. Smám saman fór rekst- urinn að vefja upp á sig, staðurinn varð vinsæll meðal starfsmanna höf- uðstöðva BBC, sem eru í næsta ná- grenni og ítalska veitingahúsið með frábæru hráefnin var brátt á allra vörum. Ekki hefur bókin River Cafe Cookbook spillt fyrir, en hún hefur selst í tæpri hálfri milljón eintaka og framhaldsbókin River Cafe Cook- book Two virðist ætla að verða álíka vinsæl. Enda einstaklega fallegar og vel gerðar bækur, þar sem spenn- andi uppskriftir eru settar upp með það skilmerkilegum hætti að flestir ættu að ráða við þær. Hvaðan koma vinsældirnar? Margir hafa reynt að skilgreina vinsældir River Cafe þannig að veit- ingahúsið sé í raun tákn um Bretland tíunda áratugarins. Einfalt en glæsi- legt, ítalskt bændafæði og breska þotuliðið. Ekki síst hefur Tony Blair og hið „svala Bretland" hans verið spyrt saman við River Cafe. Þótti Peter Lilley, varaformanni íhalds- flokksins, ástæða til að kvarta yfir því í ræðu á flokksþingi íhaldsmanna í fyrra að Bretland væri nú farið að snúast um „Britpopp og River Cafe". MORGUNBLAÐIÐ h Þegar litið er fram hjá öllu þessu er hins vegar tvennt sem einkennir River Cafe: bestu hráefni sem völ er á og sígild, einföld ítölsk mat- reiðsla. Sumir hafa viljað skýra matreiðslu River Cafe sem Cucina Rustica. Aðrir hafa lýst henni sem „Italian Chic" (ítölsk tískumatreiðsla). Peter Begg, einn af matreiðslu- meisturum River Cafe, sem þessa dagana er gestakokkur á La Prima- vera í Austurstræti, segist sjálfur vilja lýsa matreiðslunni þannig að um sé að ræða ítalskan mat og ítalskt hugarfar. Vissulega séu ekki ávallt notuð ítölsk hráefni, enskur aspas sé t.d. stundum sá besti sem sælkerinn Morgunblaðið/Golli fáanlegur sé, en hins vegar séu mat- reiðsluaðferðirnar aldrei enskar, segir Begg, sem starfað hefur á Ri- ver Cafe síðastliðin þrjú ár. „Þetta er blanda af ítalskri veitingahúsa- og heimilismatarmenningu. Ruth og Rose hafa báðar búið á ítalíu og þær byggja á þeirri reynslu. Margar þeirra uppskrifta sem við notum má rekja til lítilla veitingastaða eða trattoria á ítalíu." Hann segir breska fjölmiðla hafa gert allt of mikið úr því að staðurinn væri staður fína fólksins og að aðrir ættu erfitt með að fá borð. Vinsæld- irnar mætti frekar rekja til þess að matargerðin félli fólki í geð og það skildi hana. Menn stæðu ekki frammi fyrir þeirri hættu líkt og á fínum frönskum veitingahúsum að vera hræddir við að gera eða segja eitthvað rangt. Þá sé stemmningin afslöppuð og það sama megi segja um starfsfólkið, sem á sumrin klæð- ist stuttbuxum og sandölum. Hann segir það jafnframt yfirdrifið þegar verið sé að spyrða staðinn saman við Blair og Nýja Verkamannaflokkinn, þótt River Cafe hafi stundum verið kallað „Tonys Canteen" í gaman- sömum tón í breskum blöðum. Þó segir hann að eitt það skemmtileg- asta sem hann hafi tekið þátt í hafí verið er Blair hringdi og pantaði mat á kosninganóttina er fyrir lá að hann hafði unnið stórsigur. „Við eld- uðum fullt af mat, pökkuðum honum niður og sendum hann í leigubílum. Það var skemmtilegt að það fyrsta sem hann vildi eftir að hafa sigrað var matur frá okkur. Þá er þetta einnig í eina skiptið sem við höfum útbúið mat til heimsendíngar." Hráefhin skipta iilln máli Hráefnisöflunin er einn mikilvæg- asti þátturinn í rekstri River Cafe og ekkert er sparað til að geta boðið upp á bestu fáanlegu hráefni. Gagn- rýni á verð einfaldra rétta er jafn- framt yfirleitt vísað á bug með því að vilji menn bestu hráefnin verði jafn- framt að borga fyrir það. Vikulega kemur ferskur mozzarella með flugi frá Napólí, víninnflytjandi River Ca- fe sér þeim jafnframt fyrir hágæða ólívuolíum og litlir ræktendur sjá staðnum fyrir fersku grænmeti auk þess sem Rose Gray ræktar grænmeti og kryddjurtir á sumrin í garði fyrir utan veit- ingastaðinn. Begg segir þær stöllur ekki hafa verið ánægðar með þau matvæli er buðust á matvæla- mörkuðum og því hafi þær komið sér upp sínum eigin birgjum. Þegar þess er kostur er notað lífrænt rækt- að grænmeti, ekki af hugsj ónaástæðum eða pólitískri réttsýni, heldur hreinlega vegna þess að það bragðast betur, segir Begg. Raunar er það hráefnisöflunin sem stendur líklega helst í vegi fyrir því að River Cafe opni útibú á fleiri stöðum. Ef opn- aðir yrðu staðir í New York og Sydney yrði að byrja upp á nýtt með að finna réttu birgjana og ekki yrði hægt að bjóða upp á mat úr sambærileg- um hráefnum og í London frá fyrsta degi. Það er því kannski ekki nema von að eitt fyrsta verk Beggs hafi verið að kanna hráefnisstöðuna á íslandi. Hann hefur ekki mörg orð um græn- metisúrvalið, það jafnist ekki á við það sem hann á að venjast, en segir það sjávarfang sem á boðstólum er vera stórfenglegt. Því verði lögð mikil áhersla á fisk og reynt að föndra sem minnst við hráefmð. Boð- ið er upp á þriggja rétta seðil á fóstu verði í hádeginu og stærri og aðeins dýrari seðil á kvöldin og verða allir réttirnir teknir af matseðlum River Cafe. Þarna er meðal annars að finna sígilda River Cafe rétti á borð við grillaðan smokkfisk með chili- mauksósu og ofnbakaðan svínabóg í saMumjólk og sítrónu. Rétti sem hafa fyrir löngu unnið sér fastan sess á seðlinum í London, sem sífellt tek- ur breytingum að öðru leyti, og eiga sér fastan hóp aðdáenda sem fá sér sömu réttina aftur og aftur. Sjálfur segist Begg raunar vera svo hrifinn af matreiðslunni að þegar hann fari út að borða á frídegi borði hann yfir- leitt á River Cafe og yfirleitt sama réttinn, kolarétt, sem hann hyggst elda hér úr lúðu. Lúðu segir hann hins vegar lítið notaða í London, ekki síst sökum þess hve dýr hún er. Hann hlakki því til að nota hana hér. Hvað kjöt varðar þá notar River Ca- fe mikið af svínakjöti og einnig eitt- hvað af lambakjöti. Nautakjöt hefur hins vegar ekki verið á matseðlinum um nokkurra ára skeið, vegna kúariðumálsins, og mun það einnig eiga við um þá rétti sem hér verða á boðstólum. Eirðarleysi í fótleggjum MAGNÚS JÓHANNSSON SVARAR SPURNINGUM LESENDA VEGNA allmikils fjölda fyrir- spurna á undanförnum mánuðum er hér birt aftur spurning og svar um eirðarleysi í fótleggjum sem birt var í þessum þáttum á árinu 1997. Spurning: Að undanförnu hef ég fundið fyrir kláða á fótunum. Þetta byrjaði sem pirringur í skinninu á öðrum hælnum og færðist síðan fram með fætinum utanverðum. Svo fór ég að finna fyrir sams konar kláða ofan á ristinni á hinum fætinum. Þetta lýsir sér eins og að litlir maurar séu að skríða á fótunum. Þetta heldur oft fyrir mér vöku. Hvað getur þetta verið? Svar: Eftir lýsingunni að dæma finnst mér líklegt að hér sé um að ræða sjúkdóm sem á ensku heitir „restless legs syndrome" og kalla mætti eirðarleysi í fót- leggjum á íslensku. Eirðarleysi í fótleggjum hefur stundum verið kallað „algengasti sjúkdómur sem þú hefur aldrei heyrt talað um" og er þeirri ábendingu beint bæði til almennings og lækna. Þessum sjúkdómi var líklega lýst fyrst árið 1685 en honum voru gerð rækileg skii 1945 og þá fékk hann það nafn sem mest hefur verið notað síðan (restless legs). Þessi sjúkdómur getur hrjáð fólk á öllum aldri, hann er sjald- gæfur meðal barna en verður al- gengari eftir því sem fólk eldist og hann er yfirleitt langvarandi. Yngra fólk fær oft hvíldir inni á milli, nokkrar vikur, mánuði eða jafnvel nokkur ár, en svo byrjar þetta oftast aftur. Þegar fólk eld- ist fækkar þessum hvíldum hjá flestum og þær styttast. Sjúk- dómurinn hrjáir jafnt konur sem karla og talið er að 2-5% fólks fái hann. I sumum tilfellum finnst skýring og getur eirðarleysi í fót- leggjum verið afleiðing járn- skortsblóðleysis (lagast með járn- gjöf), skorts á B12-vítamíni eða YFIRLEITT LANGVARANDI fólínsýru (lagast við gjöf þessara vítamína), meðgöngu (lagast eftir fæðingu), sykursýki eða nýrnabil- un. Einnig getur eirðarleysi í fót- leggjum fylgt drykkjusýki, Park- insons sjúkdómi og jafnvel fleiri sjúkdómum. Kaffi eða annað sem inniheldur koffein getur gert ástandið verra. Algengast er að ekki finnist skýring á sjúkdómn- um og það form hans er talið ætt- gengt. Nánast ekkert er vitað um orsakir sjúkdómsins í þessum til- vikum og deila menn t.d. um hvort orsakir hans sé að finna í miðtaugakerfinu, úttaugakerfinu eða annars staðar. Algengar lýsingar á óþægind- unum eru á þann veg að þau byrji 5-30 mínútum eftir að við- komandi leggst útaf, sest inn í bíl, kvikmyndahús eða fyrir framan sjónvarpið. Óþægindin eru venjulega á svæðinu frá ökkl- um upp á mið læri en þau geta náð niður fyrir ökkla og stöku sinnum eru þau einnig í hand- leggjum. Þessu er lýst sem verkj- um, óróa, eirðarleysi, pirringi eða óstöðvandi þörf fyrir að hreyfa fætur og fótleggi. Ein lýsing var þannig að sjúklinginn langaði mest til að berja fætur sína með hamri og honum fannst hann vera að ganga af vitinu. Öðrum fannst eins og fótleggir sínir væru fullir af iðandi ormum. Sumir ganga um gólf heilu og hálfu næturnar eins og dýr í búri. Sumum tekst að sofna eftir nokkra stund en aðrir vaka, jafn- vel fram undir morgun. Af þess- um lýsingum má sjá hve erfitt og alvarlegt ástand margra þessara sjúklinga er. Fyrir utan þau fáu tilvik þar sem tekst að finna læknanlega orsök, er því miður ekki hægt að bjóða upp á neina örugga lækn- ingu. Sumir sjúklingar fá bót af því að taka lyfin levódópa (notað við Parkinsons sjúkdómi) eða kódein (verkjalyf) en árangurinn er ekki sérlega góður og þessi lyf geta haft slæmar aukaverkanir. Nokkur önnur lyf hafa verið reynd án teljandi árangurs. I Bandaríkjunum hafa verið stofn- uð samtök áhugafólks um þennan sjúkdóm (Restless Legs Syndrome Foundation, Southern California Restless Legs Support Group, o.fl.) og hafa þau á stefnu- skrá sinni að veita sjúklingum stuðning og stuðla að rannsókn- um á sjúkdómnum. • Lesendur Morgunblaðsins geta spurt lækninn um það sem þeim liggur á hjarta. Tekið er á móti spurningum á virkum dögum milli klukkan 10 ogUísíma 569 1100 og bréíum eða símbréfum merkt: Vikulok, Fax: 569 1222. L i
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.