Morgunblaðið - 13.03.1999, Blaðsíða 64

Morgunblaðið - 13.03.1999, Blaðsíða 64
64 LAUGARDAGUR 13. MARZ 1999 MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR RAGNAR JÓNSSON + Ragnar Jónsson fæddist í Bolla- koti í FUótshiíð 4. ágást 1913. Hann andaðist 28. febrúar síðastliðinn. For- eidrar hans voru hjónin í Bollakoti, Jón Björnsson frá Stöðlakoti í Fljóts- hlíð, f. 28.2. 1871, d. 1938, og Arndís Hreiðarsdóttir frá Stóru-Hildisey, Austur-Landeyjum, f. 19.6. 1876, d. 1929. Ragnar átti 7 systkini og var sá fjórði í röðinni. Elst var Halla verkakona í Reykjavík (1898-1993), dóttir Jóns og Svanhildar Jónsdóttur. Næstir voru: Júlíus, trésmíðameistari í Reykjavík (1902-1992), sonur Jóns og fyrri konu hans, Þór- unnar Teitsdóttur (1876-1911), kvæntur Rannveigu Guðjdns- dóttur, og eignuðust þau fjögur börn, tvö létust í æsku. Helgi, bóndi í Bollakoti, f. 1904, nú til heimilis að Kirkjuhvoli á Hvols- velli, albróðir Júlíusar. Börn Jóns og seinni konu hans, Arndísar, voru 5 og var Ragnar elst- ur þeirra. Hin eru: Þorbjörn, bóndi á Grjótá í Fljótshlía, nú til heimiiis á Kirkju- hvoli á Hvolsvelli, f. 1914, kvæntur Helgu Sveinsdóttur (1925- 1992) og eignuðust þau 5 börn. Sigur- liiug, húsmóðir í Reykjavík, f. 1915, gift Hannesi Agústs- syni, forstjóra (1912- 1996), og eignuðust þau 2 börn. Hreiðar, bóndi í Arkvörn í Fljótshlíð (1918-1996), síðast til heimils á Selfossi, kvæntur Guðrúnu Sæ- mundsdóttur og átti 8 stjúpbörn. Þórunn, húsmóðir, f. 1919, gift Sigurgeiri Guðmundssyni, sjó- manni, og eignuðust þau eina dóttur. Þórunn eignaðist 5 börn með fyrri eiginmanni sínum, Leifi Guðiaugssyni, eitt þeirra Iést í æsku. Ragnar ólst upp hjá foreldrum símnii í Bollakoti í Fljótshlíð. Hann tók við búi ásamt Helga bróður sínum árið 1937. Eiginkona Ragnars var Þor- björg Björnsdóttir, f. 1. nóv. 1907, d. 11. febrúar 1993, dóttir Björns Einarssonar (1863-1941) og Kristínar Þórðardóttur (1870-1940), sem bjuggu á Fag- urhóli í Austur-Landeyjum. Þorbjörg átti dóttur fyrir hjónaband, Vilmundu Guð- bjartsdóttur. Ragnari og Þor- björgu varð ekki barna auðið, en þau tóku virkan þátt í upp- eldi margra barna er dvöldu á heimili þeirra iengri eða skemmri tíma, þ. á m. eru syn- ir Vilmundu, þeir Olafur Þorri Gunnarsson, bóndi í Boliakoti, kvæntur Sigrúnu Þórarinsdótt- ur og eiga þau tvö börn, og Ragnar Björn Egilsson, tré- smiður, Bollakoti. Onnur börn, sem þau fóstruðu eitt ár eða lengur eru: Elsa G. Vilmundar- dóttir, Kristín Ingibjörg Haf- steinsdóttir, Birna Kristín Lár- usdóttir og Guðrún Leifsdóttir. Ragnar gegndi ýmsum trún- aðarstörfum fyrir sveit sína og var meðal annars kirkjuhaldari og meðhjálpari við Hlíðarenda- kirkju til margra ára. Ragnar og Þorbjörg brugðu búi árið 1985 og fluttu að Dvalarheimil- inu Kirlquhvoli á Hvolsvelli þar sem þau dvöldu til æviloka. Utför Ragnars Jónssonar fer fram frá Hlíðarendakirkju í Fljótshlíð í dag og hefst athöfn- in klukkan 14. Ég er ein af mörgum fósturbörn- um Ragnars og Þorbjargar í Bolla- koti. Ég kom þangað átta ára gömul árið 1941. Þorbjörg réð sig sem ráðskona til Helga og Ragnars í Bollakoti með tvær telpur, dóttur sína Vilmundu og undirritaða. Ragnar sótti okkur á hestum að Fagurhóli í Austur-Landeyjum, og fórum við þaðan ríðandi að Bolla- ¦+, koti. Yfir einn farartálma var að fara, sem var Þverá, en á þeim ár- um var hún mikið jökulfljót áður en stíflugarðarnir voru byggðir milli Þórólfsfells og Stóru Dímon. Ég man að einhverjir sveitungar Ragn- ars komu til móts við okkur og að- stoðuðu okkur við að fara yfir ána. Ragnar reið samsíða mér yfir stærstu kvíslirnar og fylgdist með mér. Hann sagði mér að gæta þess vel að horfa ekki niður í strauminn annars mundi mig sundla og ég gæti dottið af baki. Heldur skyldi ég horfa á einhyern fastan punkt hand- an árinnar. Ég fór eftir þessum ráð- um hans og komst klakklaust yfir. Þetta og margt fleira kenndi hann mér þegar ég var barn. Ragnar og Helgi höfðu reist myndarlegt íbúðarhús í Bollakoti og voru önnum kafnir við ýmsar jarða- bætur. Skömmu eftir að við fluttum til þeirra keyptu þeir jörðina Mið- kot, sem átti lönd að Bollakoti og stækkuðu búið og endurnýjuðu all- an húsakost smám saman. Ragnari og Þorbjörgu varð ekki barna auðið, en börn voru á heimili þeirra allan þeirra búskap. Börn sem að einhverju eða öllu leyti ólust þar upp voru sjö talsins, en auk þess voru fjölmörg börn þar í sum- ardvöl. Heimilið var myndarlegt og vel hirt um allt bæði innan húss og utan. Frá upphafi dvalar minnar í Bolla- koti var ég mjög hænd að þeim bræðrum og fylgdi þeim við bústörf- in og fékk það hlutverk að vinna létt verk og vera í snúningum fyrir þá. Fyrsta veturinn í Bollakoti sótti oft að mér leiði. Ég saknaði heimilisins í Fagurhól og afa og ömmu og þráði heitt að komast þangað aftur þótt afi og amma væru dáin og allt væri breytt. Þetta fór ekki fram hjá Ragnari og einn daginn kom hann til mín og bauð mér tvo kosti. Annar var sá, að fara með mig í heimsókn að Fagurhóli næsta vor. Hinn, að við gengjum á Þríhyrning. Ég valdi Þrí- hyrning. Þótt langt væri til vors leið mér betur eftir þetta og ég hlakkaði mikið til fjallgöngunnar, sem yrði mín fyrsta. Ragnar stóð við orð sín og við gengum á Þríhyrning fagran dag í júníbyrjun 1942. Mér verður oft hugsað til þessarar ferðar og hvað lausnin sem hann fann til að losa mig úr viðjum sorgar og eftir- sjár lýsir miklu innsæi og lífsvisku. BOÐVAR PÉTURSSON + Böðvar Péturs- son verslunar- maður fæddist á Blönduósi 25. des- ember 1922. Hann lést á Grensásdeild Sjúkrahúss Reykja- vfkur 21. febrúar síðastliðinn og fór útför hans fram frá Fossvogskirkju 2. Böðvar Pétursson *^ var um áratuga skeið einn af traustustu og kunnustu félagsmönnum og stuðn- ingsmönnum Ferðafélags íslands. Hann var lengi í hópi þeirra manna, sem lagði sérstaka stund á göngu- ferðir á vegum félagsins, og ferðirn- ar, sem hann fór þannig í góðum fé- lagsskap, vítt og breitt um land okkar, átti hann áreiðanlega fleiri en flestir aðrir Ferðafélagsmenn. Með þessum hætti varð hann afar kunnugur landinu, á öllum árstím- um, og skapaði sér einnig sérstaka og ómetanlega lífsfyllingu og til- "* breytingu frá daglegum störfum sínum, sem oft voru erilsöm. Mörg- um er vel kunnugt, að um árabil var Böðvar einn hinn harðsæknasti og fræknasti göngumaður, sem sögur fara af innan félagsins - og undruð- ust reyndar ýmsir þrek hans og gönguhraða meðan hann var upp á ~ sitt besta. Það var sannarlega ekki * heiglum hent að fylgja honum eftir á göngu - en hann ætl- aðist heldur ekki til þess að samferðamenn- irnir gerðu það. Eins og að líkum lætur eign- aðist Böðvar marga góðkunningja í þessum ferðum öllum og jók samneytið við þá að sjálfsögðu á ferðagleð- ina. Eftir að heilsu Böðvars tók að hraka á síðari árum fór hann enn ferðir með Ferða- félaginu, þótt færri væru en áður, og alltaf hélt hann tryggð við fé- lagið, sem hann sýndi með ýmsum hætti. Ætíð var hann aufúsugestur á skrifstofu félagsins og lagði oft gott til mála í samræðum við starfs- menn og aðra, er hann hitti þar fyr- ir. Böðvar var mikill félagsmála- maður. Hann kom víða við á því sviði og eru sammæli um það meðal þeirra, sem best til þekktu, að mik- ið hafi munað um framlag hans á öllum þeim mörgu og margvíslegu sviðum félagsmála þar sem hann beitti sér. Ferðafélag íslands fékk sannarlega að njóta krafta og reynslu Böðvars. Um níu ára skeið, þ.e. frá 1976-1985, sat hann í stjórn félagsins. Kom hann þar ýmsu góðu til leiðar, eins og samræmdist dugnaði hans og áhuga, en einkum beitti hann sér að þróun ferðamála á vegum félagsins, og sat m.a. lengi í ferðanefnd, sem skipuleggur ferð- ir þær sem farnar eru. Varð veru- leg framför í ferðastarfseminni á þeim árum sem Böðvar sat í stjórn, en þar áttu reyndar ýmsir góðir liðsmenn og forvígismenn félagsins hlut að máli auk Böðvars. Löngu áður en Böðvar tók sæti í stjórn fé- lagsins hafði hann reyndar látið að sér kveða um málefni þess, t.d. með flutningi tilllagna á aðalfundum og þátttöku í umræðum þar um ýmis mikilvæg málefni. Með hinni tíðu þátttöku sinni í gönguferðum á veg- um félagsins hafði hann einnig vak- ið á sér athygli löngu áður en hann hóf stjórnarstörfin. Böðvar var áreiðanlega vel kunnugur allri starfsemi Ferðafélagsins og bar- áttumálum þess, þegar stjórnarset- an hófst, en sem stjórnarmaður gat hann síðan einbeitt sér að viðgangi ýmissa framfaramála, sem félagið býr enn að. Atorka Böðvars birtist einnig m.a. í framlagi hans í vinnuferðum félags- ins fyrr á árum, t.d. þegar þurfti að dytta að skálum eða nýbyggingar voru á döfinni. Þar munaði sannar- lega um handtök hans. I þeim efnum sem öðrum var Böðvar ósérhlífinn og ötull. Ferðafélag íslands þakkar nú, að leiðarlokum, Böðvari Péturssyni öll þau störf, er hann vann fyrir félagið, fyrr og síðar, og fjölmargir félags- manna minnast með ánægju göngu- ferða með honum, jafnt í byggðum sem óbyggðum, þar sem hann naut sín til fullnustu og var öðrum fyrir- mynd um góða umgengnishætti við landið og samferðamennina. Aðstandendum Böðvars eru jafn- framt færðar hugheilar samúðar- kveðjur. Páll Sigurðsson, fyrrverandi forseti Ferðafélags íslands. Ragnar var meðalmaður á hæð, þéttvaxinn og rauðbirkinn. Hann var snar í hreyfingum, kappsfullur við vinnu og ósérhlífmn. Hann vildi líka að aðrir ynnu af sama kappinu og hann, en hann gætti þess þegar börn og unglingar áttu í hlut að þeim væri ekki ofboðið með vinnu. Stundum byrsti hann sig ef honum þótti við ekki nógu viðbragðsfljót, eða ekki standa rétt að verki, en hann var fljótur að finna góða skap- ið sitt aftur og við fundum til örygg- is í návist hans. Hann hafði létta lund og ágæta kímnigáfu og hafði yndi af að segja sögur af broslegum atvikum og skondnum tilsvörum með tilheyrandi látbragði og radd- beitingu. Hann var bókelskur og hafði mest yndi af að lesa ævisögur og ættfræðirit. Hann heyjaði sér líka ýmsum fróðleik úr umhverfinu og hafði gott minni. Hann gat sagt frá fjölskyldum og farnaði þeirra í marga ættliði. Eg hvatti hann til að skrifa þennan fróðleik niður, en hann taldi sig ekki hafa neitt fram að færa. Þar kom til meðfædd hæverska hans og feimni. Þegar aldur færðist yfir flutti Ragnar ásamt Þorbjörgu og Helga bróður sínum frá Bollakoti að Dval- arheimili aldraðra, Kirkjuhvoli, árið 1985, en Ólafur Þorri og Sigrún tóku við búinu. Síðari árin var Ragnar heilsutæpur og þurfti mikla umönnun. Honum leið eins vel og kostur var á Kirkjuhvoli og vilja ástvinir hans færa starfsfólkinu kærar þakkir fyrir frábæra hjúkr- un, sem gerði honum kleift að dvelja svo nálægt heimili sínu og meðal fólks sem hann þekkti, að heita mátti til hinstu stundar. Ragnar var tengdur Bollakoti órjúfaniegum böndum og dvaldi þar alla starfsævi sína að undanteknum tveimur vertíðum í Vestmannaeyjum og þremur á Suðurnesjum. Eftir að hann flutti að Kirkjuhvoli var hann oft í huganum heima í Bollakoti og fylgdist vel með því sem þar fór fram, líka eftir að heilsa hans leyfði ekki ferðalög þangað. Það gladdi hann að vita að jörðin, sem hann helgaði alla sína starfskrafta var í góðum höndum Þorra og Sigrúnar. Ragnari var ekkert að vanbúnaði að fara sína hinstu ferð. Ég kveð hann með ást og virðingu og þakka honum leiðsögnina í þeim ferðum sem við fórum saman. Elsa G. Vilmundardóttir. Mig langar að kveðja Ragnar Jónsson með nokkrum minningarorðum. Efst í huga er þakklæti og gleði yfir því að hafa verið svo lánsöm að fá að dvelja hjá honum og Þorbjörgu ömmusystur minni að Bollakoti nokkra sumarparta. Bollakot var eins og undraheimur og ævintýri á hverju strái, álfar og huldufólk í hverjum hól. Þar var ljúft að vera, leika sér frjáls í fallegu umhverfi, en jafnframt vera falin hæfileg ábyrgð. Ég fékk m.a. þann starfa að sjá um að gefa hænunum og heimalningunum og man hversu hátíðlega ég tók þessi störf og fannst þau mikilvæg. Alltaf var verið að kenna okkur krökkunum eitthvað og undirbúa okkur fyrir lífið og Bollakot var góður skóli. Ragnar og Þorbjörg lögðu mikla áherslu á það að virðing væri borin fyrir náttúrunni og öllum lifandi verum og að þær skyldi umgangast af alúð. Ogleymanlegar eru ferðirnar með Ragnari á Gipsanum út á aura til að líta eftir skepnunum og sprettunni á túnunum. Þá lék hann venjulega á als oddi, fræddi okkur um ýmsa hluti og sagði skemmtilegar sögur. Þegar ég var sex ára gaf Ragnar okkur systkinum sitt hvora gimbrina og það var ekki lítils virði fyrir borgarbarnið að vera orðin fjáreigandi. Meðan þær lifðu fengum við peninga inn á bankabók fyrir ullina og lömbin. Ég var líka látin taka þátt í að hirða ána þegar ég kom í heimsókn að vetrinum, og rýja hana á vorin. Þó ég geri mér grein fyrir því í dag, að ekki hafi ég nálægt því unnið fyrir því sem hún skilaði. I barnsins huga var bjart og hlýtt í Bollakoti og ég minnist Ragnars og Þorbjargar með innilegu þakklæti fyrir gæsku þeirra og visku. Guðrún Lára Pálmadóttir. ÞORMOÐUR EGGERTSSON + Þormóður Egg- ertsson fæddist á Þórseyri í Keldu- hverfi 14. júní 1937. Hann lést á Sjúkrahúsinu á Húsavík 3. mars síðastliðinn. For- eldrar hans voru Eggert Jónsson, bóndi á Þórseyri, f. 16.1. 1893, d. 16.8. 1981, og Jakobína Hannesdóttir, hús- freyja á Þórseyri, f. 16.12. 1900, d. 6.5. 1964. Þormóður var yngstur fimm sem öll eru látin. Þormóður kvæntist Vilhjálmsdóttur 1962. systkina, Sigríði skildu. Börn þeirra; Jakobína, f. 17.6. 1962; Guðmundur Ari, f. 31.7. 1963; Guðrún Hulda, f. 17.3. 1968, d. 15.7. 1980. Þormóður ólst upp á Þórseyri. Hann bjó um árabil í Reykjavík, en fluttist aftur norður í Kelduhverfi árið 1976 þar sem hann stundaði búskap hjá bróður sínum, auk þess sem hann vann ýmiskonar verkamannastörf. Þormóður verður jarðsung- inn frá Garðskirkju í dag og Þau hefst athöfnin klukkan 14. Nú er elsku pabbi minn farinn í friði og laus við allar þjáningar. Mætar minningar sitja eftir í hjarta mínu. Ég kom norður mörg sumur eftir að pabbi fluttist þang- að frá Reykjavík og var þá í sum- ardvöl með skólanum mínum í Suður-Þingeyjarsýslu, en eitt sumarið var sumardvölin í Eyja- firði. Pabbi kom alltaf í heimsókn til mín meðan ég var í sumardvöl- inni og frænka mín með honum. Við áttum góðar stundir saman. Það var alltaf gaman að hitta hann. Svo hætti ég að fara í sum- ardvöl en pabbi kom einu sinni til Reykjavíkur eftir það og heimsótti mig. Við áttum saman mjög góða stund, sem geymist í hjarta mínu. Þetta var í síðasta sinn sem við hittumst. Örlögin urðu þess vald- andi að við gátum ekki hitst leng- ur, en við skrifuðumst á um nokkura ára skeið. Mig langar að færa pabba mín- um ljóð sem ég orti og þykir vænt um. Starfsfólkinu á Sjúkrahúsinu á Húsavík þakka ég kærlega fyrir alla góða og hlýja ummönnun, sem það veitti honum. Ljósin skæru lætur, lýsa við rekkju þína. Allar ársins nætur, einnig við rekkju mína. En það mun sá sanna, er sálarljósin sér. Má þar sjá ungan svanna, sem æ, á ferð með ljósin er. (J.Þ.) Eg þakka pabba mínum allar samverustundirnr. Minninguna mun ég geyma vel. Jakobfna Þormóðsdóttir.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.